Zadanie 28 — matura 2017, maj

Zadanie 28 — matura 2017, maj. Matematyka podstawowa, F-2015. Treść zadania i rozwiązanie krok po kroku.

← Wszystkie zadania z matematyki
Zadanie 28
Matura 2017 · maj · F-2015 · poziom podstawowy
Otwarte2 pkt
Planimetria
21%średni wynik CKE
Średni procent zdobytych punktów. Wyższy wynik oznacza, że zadanie było łatwiejsze dla zdających. Raport CKE ↗

Dane są dwa okręgi o środkach w punktach \(P\) i \(R\), styczne zewnętrznie w punkcie \(C\). Prosta \(AB\) jest styczna do obu okręgów odpowiednio w punktach \(A\) i \(B\) oraz \(|\angle APC|=\alpha\) i \(|\angle ABC|=\beta\) (zobacz rysunek). Wykaż, że \(\alpha=180^{\circ}-2\beta\).

Dwa okręgi o środkach P i R, styczne zewnętrznie w C oraz styczne do prostej AB w punktach A i B; zaznaczono kąty α i β.

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

1 Położenie punktu przecięcia stycznych

Niech T będzie punktem przecięcia prostej AB ze wspólną styczną w C. Proste te się przecinają: gdyby były równoległe, prosta PR byłaby prostopadła do AB, a rzuty P i R na AB pokrywałyby się, czyli A=B. Odcinki stycznych poprowadzonych z T do każdego okręgu mają równe długości. Zatem T jest środkiem odcinka AB.

\[TA=TC=TB\quad\Longrightarrow\quad T\in AB\ \text{oraz}\ TA=TB\]

2 Kąty trójkąta BTC

Ponieważ T leży między A i B, kąt TBC ma miarę β. Trójkąt BTC jest równoramienny, więc wyznaczamy kąt przy T. Kąty BTC i ATC są przyległe.

\[\angle BTC=180^{\circ}-2\beta,\qquad \angle ATC=2\beta\]

3 Kąty trójkąta PAC

Z równości TA=TC wynika, że kąt TAC ma miarę 90°−β. Promień PA jest prostopadły do stycznej AB, więc kąt PAC ma miarę β. Ponieważ PA=PC, taki sam jest kąt PCA.

\[\angle TAC=\frac{180^{\circ}-2\beta}{2}=90^{\circ}-\beta,\qquad \angle PAC=\angle PCA=\beta\]

4 Wyznaczenie α

Kąt APC ma miarę α. Stosujemy sumę kątów w trójkącie PAC.

\[\alpha+\beta+\beta=180^{\circ}\quad\Longrightarrow\quad\alpha=180^{\circ}-2\beta\]

Odpowiedź

Udowodniono żądaną równość.

\[\boxed{\alpha=180^{\circ}-2\beta}\]

Sprawdzenie

Równość odcinków stycznych uzasadnia położenie T między A i B, więc kąt TBC rzeczywiście jest kątem ABC. W trójkącie PAC otrzymane kąty β, β i 180°−2β sumują się do 180°.

\[\beta+\beta+(180^{\circ}-2\beta)=180^{\circ}\]