Zadanie 32 — matura 2015, czerwiec

Zadanie 32 — matura 2015, czerwiec. Matematyka podstawowa, F-2015. Treść zadania i rozwiązanie krok po kroku.

← Wszystkie zadania z matematyki
Zadanie 32
Matura 2015 · czerwiec · F-2015 · poziom podstawowy
Otwarte4 pkt

Dany jest nieskończony rosnący ciąg arytmetyczny \((a_n)\), dla \(n\geq 1\) taki, że \(a_5=18\). Wyrazy \(a_1\), \(a_3\) oraz \(a_{13}\) tego ciągu są odpowiednio pierwszym, drugim i trzecim wyrazem pewnego ciągu geometrycznego. Wyznacz wzór na \(n\)-ty wyraz ciągu \((a_n)\).

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

1 Zapisanie wyrazów przez różnicę

W ciągu arytmetycznym każdy kolejny wyraz jest większy o stałą różnicę \(r>0\). Korzystając z \(a_5=18\), zapisujemy wyrazy występujące w warunku zadania.

\[a_1=18-4r,\quad a_3=18-2r,\quad a_{13}=18+8r\]

2 Wykorzystanie warunku ciągu geometrycznego

Dla trzech kolejnych wyrazów ciągu geometrycznego kwadrat środkowego jest iloczynem skrajnych. Po podstawieniu otrzymujemy równanie dla \(r\).

\[(18-2r)^2=(18-4r)(18+8r)\quad\Longrightarrow\quad 36r(r-4)=0\]

3 Wyznaczenie wzoru ciągu

Ciąg jest rosnący, więc \(r>0\); stąd \(r=4\). Obliczamy pierwszy wyraz i stosujemy wzór ciągu arytmetycznego.

\[a_1=18-4\cdot4=2,\qquad a_n=a_1+(n-1)r=2+4(n-1)=4n-2\]

Odpowiedź

Wzór na n-ty wyraz ciągu to \(a_n=4n-2\) dla \(n\geq1\).

\[a_n=4n-2\quad(n\geq1)\]

Sprawdzenie

Ze wzoru otrzymujemy \(a_5=18\), a wyrazy \(a_1=2\), \(a_3=10\), \(a_{13}=50\) tworzą ciąg geometryczny o ilorazie 5. Różnica ciągu arytmetycznego wynosi 4, więc ciąg jest rosnący.

\[a_5=4\cdot5-2=18,\qquad \frac{a_3}{a_1}=\frac{10}{2}=5=\frac{50}{10}=\frac{a_{13}}{a_3},\qquad a_{n+1}-a_n=4>0\]