Odczytywanie danych z wykresówPodstawa

Odczytywanie wykresu polega na ustaleniu znaczenia osi, jednostek i skali, a potem przypisaniu wartości właściwej kategorii lub chwili. Sam wygląd wysokości słupków nie wystarcza do rzetelnego porównania.

Pojęcia, od których zaczynamy

Oś pozioma może przedstawiać miesiące, kategorie albo wartości liczbowe. Oś pionowa pokazuje mierzoną wielkość, np. liczbę sprzedanych sztuk. Jedna działka to odstęp między sąsiednimi kreskami podziałki. Sprawdź ich wartości, zamiast zakładać, że każda kreska oznacza jeden.

Legenda wyjaśnia kolory lub serie. Przy kilku liniach najpierw wybierz właściwą, a dopiero potem odczytaj jej wysokość. Sprawdź też, czy wartości są podane w sztukach czy tysiącach sztuk. Punkt między oznaczeniami odczytuj zgodnie ze skalą; bez dokładnych danych wynik może być przybliżony.

Zasada i zapis

Jak czytać rysunek?

Słupki pokazują sprzedaż w kolejnych miesiącach. Oś zaczyna się od zera i rośnie co dziesięć sztuk. Styczeń ma czterdzieści, luty pięćdziesiąt, marzec trzydzieści sztuk. Porównujemy liczby odczytane na tej samej skali.

Przykład krok po kroku

Sprzedaż wzrosła z czterdziestu do pięćdziesięciu sztuk. Oblicz przyrost i wzrost procentowy.

1. Odejmij wartość początkową od końcowej.\(\Delta=50-40=10\)
2. Odnieś przyrost do początku, nie do wartości końcowej.\(r=\frac{10}{40}\cdot100\%=25\%\)
3. Sprawdź odtworzenie końcowej wartości.\(40\cdot1{,}25=50\)

Typowy błąd

Dodatkowy przykład i kontrola

Gdy wartość spada ze stu dwudziestu do dziewięćdziesięciu, zmiana ze znakiem wynosi \(90-120=-30\). Wielkość spadku to trzydzieści, a spadek procentowy \(\frac{30}{120}\cdot100\%=25\%\). Rozróżniaj pytanie „o ile spadło?” od zapisu „wartość końcowa minus początkowa”.

Nie dopisuj pomiarów między punktami, jeśli wykres ich nie podaje. Linia może tylko łączyć obserwacje. Przed porównaniem dwóch wykresów sprawdź zgodność jednostek i skali. Zauważona zależność nie dowodzi jeszcze, że jedna wielkość spowodowała zmianę drugiej.