Twój postęp zapisuje się tylko w tej przeglądarce. Zaloguj się, żeby nie stracić go po zmianie urządzenia. Zaloguj się
Planimetria – geometria płaska

Czworokąty i ich własnościPodstawa

Czworokąty są wszędzie: w ekranach, oknach, znakach drogowych i planach mieszkań. Rozpoznając ich boki, kąty, przekątne i osie symetrii, szybko ustalisz, z jaką figurą masz do czynienia i jaki wzór zastosować.

Matematyka ·2 min czytania ·6 ćwiczeń


Czworokąty klasyfikujemy na podstawie równoległości boków, równości długości, kątów oraz własności przekątnych.

Pojęcia, od których zaczynamy

Czworokąt ma cztery boki i cztery wierzchołki. Tutaj rozpatrujemy czworokąty wypukłe: ich boki nie przecinają się, a każda przekątna leży wewnątrz figury. Przekątna łączy dwa wierzchołki, które nie są sąsiednie. Każdy czworokąt ma dwie przekątne.

Równoległe proste nie przecinają się. Prostopadłe tworzą kąt prosty. Równe odcinki mają jednakową długość. Te trzy własności znaczą różne rzeczy. Aby sklasyfikować figurę, sprawdzaj osobno równoległość boków, ich długości i kąty. Sam wygląd szkicu nie wystarcza do przyjęcia, że kąt jest prosty lub boki są równe.

Zasady i wzory

Każdy czworokąt ma sumę kątów \(360^\circ\). Równoległobok ma dwie pary boków równoległych, trapez co najmniej jedną parę, a prostokąt, romb i kwadrat są szczególnymi równoległobokami.

  • Przekątne równoległoboku dzielą się na połowy.
  • Przekątne prostokąta są równe.
  • Przekątne rombu są prostopadłe i dzielą kąty rombu.
\[\alpha+\beta+\gamma+\delta=360^\circ\]

Zależność obowiązuje dla każdego prostego czworokąta.

Jak czytać rysunek?

Boki i przekątne czworokątówPrzekątne dzielą się na połowy w każdej z czterech figur. W prostokącie są równe, w rombie prostopadłe, w kwadracie mają obie własności.Boki i przekątne czworokątówRównoległobokProstokątRombKwadrat

Równoległobok ma dwie pary boków równoległych. Prostokąt jest równoległobokiem o kątach prostych. Romb jest równoległobokiem o wszystkich bokach równych. Kwadrat spełnia jednocześnie definicję prostokąta i rombu. Dlatego własności tych figur mogą się nakładać: kwadrat nie przestaje być prostokątem tylko dlatego, że ma cztery równe boki.

Przykład krok po kroku

Trzy kąty czworokąta mają \(80^\circ\), \(95^\circ\) i \(105^\circ\).

  1. Zapisz sumę.\(x+80^\circ+95^\circ+105^\circ=360^\circ\)
  2. Dodaj znane kąty.\(x+280^\circ=360^\circ\)
  3. Oblicz czwarty kąt.\(x=80^\circ\)

Typowy błąd

Własność przekątnych prostokąta nie dotyczy każdego równoległoboku.

Każdy równoległobok ma równe przekątne.W każdym dzielą się na połowy, ale równe są w prostokącie.
Przekątne równoległoboku dzielą się na połowy.

Dodatkowy przykład i kontrola

Przyjmujemy definicję trapezu jako czworokąta z co najmniej jedną parą boków równoległych. Przy tej umowie równoległobok też jest trapezem. Gdy zadanie przyjmuje dokładnie jedną parę boków równoległych, stosuj definicję z zadania.

Deltoid ma dwie pary równych boków sąsiednich. W wypukłym deltoidzie przekątne są prostopadłe, a jedna dzieli drugą na połowy. W równoległoboku obie przekątne dzielą się na połowy. W prostokącie są dodatkowo równe, a w rombie dodatkowo prostopadłe. W kwadracie zachodzą obie dodatkowe własności. Suma kątów wewnętrznych czworokąta wynosi \(360^\circ\), ponieważ przekątna dzieli go na dwa trójkąty.

Najczęstsze pytania

Czy każdy kwadrat jest prostokątem?
Tak. Ma cztery kąty proste, więc spełnia definicję prostokąta. Nie każdy prostokąt ma jednak wszystkie boki równe.
Czy równe przekątne muszą być prostopadłe?
Nie. Prostokąt niebędący kwadratem ma równe przekątne, które nie są prostopadłe.

Poćwicz

ABCD

Która własność musi zachodzić w każdym prostokącie?

ABCD

W równoległoboku jeden kąt ma \(118^\circ\). Ile wynosi kąt sąsiedni?

ABCD

Uzupełnij zdanie: „Trzy kąty czworokąta mają \(80^\circ\), \(95^\circ\) i \(105^\circ\). Czwarty kąt ma …”.

ABCD

Uzupełnij zdanie: „Przekątne równoległoboku przecinają się w swoich …”.

ABCD

Które zdanie poprawnie naprawia błąd: „Każdy równoległobok ma przekątne równej długości.”?

ABCD

Która własność zachodzi w każdym prostokącie?

Sprawdź, ile już umiesz

Przećwicz to zagadnienie na fiszkach albo przejdź do zestawu zadań z całego działu.

Ebook PDF 395 zadań maturalnych z matematyki podstawowej z rozwiązaniami krok po kroku w jednym pliku. Zobacz ebook (19,99 zł)