Twój postęp zapisuje się tylko w tej przeglądarce. Zaloguj się, żeby nie stracić go po zmianie urządzenia. Zaloguj się
Planimetria – geometria płaska

Pola czworokątówPodstawa

Pole czworokąta pozwala policzyć powierzchnię podłogi, działki, ekranu czy fragmentu dachu. Najważniejsze jest rozpoznanie figury i dopasowanie wzoru do danych: boków, wysokości albo przekątnych.

Matematyka ·2 min czytania ·6 ćwiczeń


Pole czworokąta obliczamy wzorem właściwym dla jego rodzaju; kluczowe jest odróżnienie wysokości od boku skośnego.

Pojęcia, od których zaczynamy

Zanim wybierzesz wzór na pole, nazwij figurę i zaznacz dane długości. Podstawa jest wybranym bokiem, a wysokość mierzy prostopadłą odległość między prostymi odpowiednich równoległych boków. Ukośne ramię trapezu lub równoległoboku zwykle jest dłuższe od wysokości, więc nie można go dowolnie podstawić za \(h\).

Pole prostokąta wynosi \(ab\), a kwadratu \(a^2\). Pole równoległoboku wynosi \(ah\). Można to zrozumieć przez odcięcie trójkąta z jednego końca równoległoboku i przeniesienie go na drugi: powstaje prostokąt o tej samej podstawie i wysokości. Pole się nie zmienia, bo jedynie przestawiamy części figury.

Zasady i wzory

Prostokąt i równoległobok wykorzystują podstawę i wysokość. W trapezie bierzemy średnią długości podstaw razy wysokość, a w rombie można użyć iloczynu przekątnych podzielonego przez 2.

  • Wysokość jest prostopadła do podstaw.
  • W trapezie a i b oznaczają boki równoległe.
  • Jednostka pola jest kwadratowa.
\[P_{\text{trapezu}}=\frac{(a+b)h}{2},\qquad P_{\text{rombu}}=\frac{ef}{2}\]

W pierwszym wzorze a i b są podstawami, w drugim e i f — przekątnymi.

Jak czytać rysunek?

Wysokość jest prostopadła do podstawTrapez o podstawach 14 i 8 oraz wysokości 5.Wysokość jest prostopadła do podstawa = 14b = 8h = 5Pole: średnia podstaw × wysokość

W trapezie podstawy to dwa boki równoległe, na rysunku długości \(14\) i \(8\). Wysokość \(5\) jest narysowana prostopadle do obu podstaw. Średnia długość podstaw wynosi \(\frac{14+8}{2}=11\). Mnożąc ją przez wysokość, otrzymujemy \(P=11\cdot5=55\). Długości ramion nie są potrzebne, jeśli znamy już wysokość.

Przykład krok po kroku

Trapez ma podstawy 8 i 14 oraz wysokość 5. Oblicz pole.

Co jest wysokością trapezu? To prostopadła odległość między równoległymi podstawami, nie ukośne ramię. Wzór \(P=\frac{(a+b)h}{2}\) można czytać jako „średnia długość podstaw razy wysokość”. Dlatego najpierw sumujemy obie podstawy, a nie wszystkie cztery boki.

  1. Dodaj podstawy.\(8+14=22\)
  2. Pomnóż przez wysokość.\(22\cdot5=110\)
  3. Podziel przez 2.\(P=\frac{110}{2}=55\)

Typowy błąd

Bok skośny trapezu zwykle nie jest jego wysokością.

\(P=\frac{(a+b)c}{2}\) dla dowolnego ramienia \(c\).We wzorze potrzebna jest odległość prostopadła między podstawami.
\(P=\frac{(a+b)h}{2}\)

Dodatkowy przykład i kontrola

Trapez ma pole \(P=\frac{(a+b)h}{2}\). Romb można liczyć jako równoległobok: \(P=ah\), albo z przekątnych: \(P=\frac{d_1d_2}{2}\). Drugi wzór działa również dla wypukłego deltoidu. Wynika z podziału na cztery trójkąty prostokątne i wymaga prostopadłych przekątnych. Nie stosuj go do dowolnego prostokąta.

Wszystkie długości najpierw sprowadź do tej samej jednostki. Jeżeli bok prostokąta ma \(2\text{ m}\), a drugi \(30\text{ cm}\), zamień pierwszą długość na \(200\text{ cm}\). Wtedy \(P=200\cdot30=6000\text{ cm}^2\). To \(0{,}6\text{ m}^2\), ponieważ \(1\text{ m}^2=10000\text{ cm}^2\). Zamiana jednostek pola wymaga podniesienia przelicznika długości do kwadratu.

Najczęstsze pytania

Czy ramię trapezu jest jego wysokością?
Tylko gdy jest prostopadłe do podstaw. Wysokość to prostopadła odległość między prostymi podstaw.
Kiedy działa połowa iloczynu przekątnych?
Dla wypukłego czworokąta o prostopadłych przekątnych, np. rombu lub deltoidu.

Poćwicz

ABCD

Prostokąt ma boki \(3\) i \(7\). Jakie ma pole?

ABCD

Trapez ma pole \(54\), wysokość \(6\) i jedną podstawę \(7\). Jaka jest druga podstawa?

ABCD

Uzupełnij zdanie: „Trapez ma podstawy 8 i 14 oraz wysokość 5. Jego pole wynosi …”.

ABCD

Uzupełnij zdanie: „Romb ma przekątne 10 i 6. Jego pole wynosi …”.

ABCD

Które zdanie poprawnie naprawia błąd: „Bok skośny trapezu można zawsze wstawić do wzoru zamiast wysokości.”?

ABCD

Pole rombu wynosi \(48\), a jedna przekątna ma długość \(8\). Ile ma druga przekątna?

Sprawdź, ile już umiesz

Przećwicz to zagadnienie na fiszkach albo przejdź do zestawu zadań z całego działu.

Ebook PDF 395 zadań maturalnych z matematyki podstawowej z rozwiązaniami krok po kroku w jednym pliku. Zobacz ebook (19,99 zł)