Zdrowie: choroby

Jak używać słownictwa w kontekście

Rozmowa o chorobach wymaga odróżnienia nazwy schorzenia, objawu i rozpoznania. I have a cough zgłasza kaszel, I have been diagnosed with asthma podaje informację o diagnozie. Nie wyprowadzaj rozpoznania tylko z listy słówek. Ucz się również neutralnego języka: lives with a condition może być trafniejsze od suffer from, jeśli nie opisujesz cierpienia.

Częste nazwy

Flu i a common cold to różne choroby. Infection jest pojęciem szerszym, food poisoning dotyczy zatrucia pokarmowego. Allergy nie jest synonimem infekcji. Znajomość podobnych objawów nie daje podstaw do zamiany nazw schorzeń w opisie pacjenta.

flu — grypa.

• He stayed home because he had flu.Został w domu, ponieważ miał grypę.

a common cold — przeziębienie.

• She is recovering from a common cold.Dochodzi do siebie po przeziębieniu.

an infection — infekcja.

• The doctor explained what an infection is.Lekarz wyjaśnił, czym jest infekcja.

food poisoning — zatrucie pokarmowe.

• He was treated for food poisoning.Leczono go z powodu zatrucia pokarmowego.

an allergy — alergia.

• I have an allergy to peanuts.Mam alergię na orzeszki ziemne.

Przebieg i rozpoznanie

Chronic odnosi się do długotrwałości, nie automatycznie do nieuleczalności. Acute wskazuje zwykle nagły początek i krótki przebieg; nie zawsze znaczy ciężki. Medical condition jest szerokim określeniem. Diagnosis to rozpoznanie, a nie samo podejrzenie choroby.

high blood pressure — wysokie ciśnienie krwi.

• The appointment concerned high blood pressure.Wizyta dotyczyła wysokiego ciśnienia krwi.

a chronic disease — choroba przewlekła.

• She lives with a chronic disease.Żyje z chorobą przewlekłą.

an acute illness — choroba o nagłym początku i zwykle krótkim przebiegu.

• The course discussed acute illness.Kurs omawiał chorobę o ostrym przebiegu.

a medical condition — schorzenie lub stan medyczny.

• He told the doctor about his medical condition.Powiedział lekarzowi o swoim schorzeniu.

a diagnosis — rozpoznanie choroby.

• She asked the doctor to explain the diagnosis.Poprosiła lekarza o wyjaśnienie rozpoznania.

Zakażenie

Contagious akcentuje możliwość zarażenia, infectious zakaźny charakter choroby. Te zakresy nie są identyczne w każdym użyciu. Virus i bacterium nazywają różne czynniki; liczba mnoga bacterium to bacteria. Allergy nie staje się zakaźna dlatego, że daje katar.

contagious — zaraźliwy.

• He asked whether the illness was contagious.Zapytał, czy choroba jest zaraźliwa.

infectious — zakaźny.

• The leaflet explains infectious diseases.Ulotka wyjaśnia choroby zakaźne.

a virus — wirus.

• Flu is caused by a virus.Grypa jest wywoływana przez wirusa.

a bacterium — bakteria w liczbie pojedynczej.

• A bacterium is different from a virus.Bakteria różni się od wirusa.

an immune system — układ odpornościowy.

• The lesson explains the immune system.Lekcja wyjaśnia działanie układu odpornościowego.

Czasowniki i przyimki

Suffer from, recover from, be diagnosed with i be allergic to wymagają różnych przyimków. Come down with jest potoczne i pasuje np. do przeziębienia. Nie zastępuj każdego stanu zwrotem suffer from, ponieważ może niepotrzebnie podkreślać cierpienie.

suffer from — cierpieć na.

• He suffers from frequent migraines.Cierpi na częste migreny.

come down with — zachorować na w języku potocznym.

• I think I am coming down with a cold.Chyba zaczynam się przeziębiać.

recover from — wracać do zdrowia po.

• She is recovering from an illness.Wraca do zdrowia po chorobie.

be diagnosed with — otrzymać rozpoznanie danego schorzenia.

• He was diagnosed with asthma.Zdiagnozowano u niego astmę.

be allergic to — być uczulonym na.

• She is allergic to this medicine.Jest uczulona na ten lek.

Precyzja i powaga

Asthma, diabetes i migraine to konkretne nazwy schorzeń. Life-threatening wskazuje zagrożenie życia, a complication powikłanie. Są to mocne określenia: nie dodawaj ich, jeśli treść zadania ich nie uzasadnia. Opis językowy nie jest podstawą do samodzielnego leczenia.

asthma — astma.

• He discussed his asthma with a specialist.Omówił swoją astmę ze specjalistą.

diabetes — cukrzyca.

• The leaflet provides information about diabetes.Ulotka zawiera informacje o cukrzycy.

a migraine — migrena.

• A migraine stopped her from working.Migrena uniemożliwiła jej pracę.

life-threatening — zagrażający życiu.

• The report described a life-threatening condition.Raport opisywał stan zagrażający życiu.

a complication — powikłanie.

• The doctor explained a possible complication.Lekarz wyjaśnił możliwe powikłanie.

Ważne rozróżnienia i rozszerzenie

Illness i disease mają częściowo wspólne znaczenia; illness często opisuje doświadczenie lub epizod chorowania, disease nazwane schorzenie. Nie traktuj tego jako sztywnego podziału wszystkich przypadków. Rozszerzenie: suspected oznacza podejrzewany, diagnosed rozpoznany. I think I am coming down with a cold wyraża przypuszczenie, nie diagnozę lekarską. Antybiotyki nie działają na wirusowe przeziębienie ani grypę; sam wyraz infection nie rozstrzyga więc, czy odpowiedni jest antybiotyk. To rozróżnienie terminów, nie instrukcja doboru leku.

Model wypowiedzi i komentarz

Before the appointment, I wrote down what I knew and what I was unsure about. I had been diagnosed with an allergy before, but I did not know why I felt unwell that week. I described my symptoms and asked whether they might have another cause. The clinician asked further questions instead of relying only on my guess.

Model wyraźnie oddziela wcześniejsze rozpoznanie od aktualnej niepewności. Nie używa podobieństwa objawów jako dowodu tej samej choroby. Asked whether wprowadza pytanie zależne bez samodzielnego stawiania diagnozy.

Jak utrwalić i wykorzystać materiał

Zacznij od grupy „Częste nazwy”, a potem przejdź do „Precyzja i powaga”. Zakryj tłumaczenia i spróbuj przypomnieć sobie całe zwroty. Następnie odtwórz po jednym zdaniu bez patrzenia na przykład. Zmień osobę lub okoliczność, ale zachowaj znaczenie wyrażenia. Sprawdź przyimek, liczbę rzeczownika i formę czasownika. Jeżeli rozpoznajesz słowo, ale nie umiesz go użyć, wróć do przykładu i wyjaśnij po polsku, dlaczego pasuje właśnie tutaj. Po przerwie wykonaj ćwiczenia ponownie bez podglądania odpowiedzi. W samodzielnej wypowiedzi dobierz kilka potrzebnych zwrotów; nie wciskaj wszystkich dwudziestu pięciu do jednego akapitu.

Rozwiązanie krok po kroku

Przeczytaj zdanie: The doctor diagnosed him with asthma. Przekształć je ze słowem diagnosed, uzupełniając: He ___ asthma. Najpierw ustal, jaka informacja ma pozostać niezmieniona. Następnie sprawdź podmiot, czas i fragment już zapisany po luce; nie powtarzaj go w odpowiedzi. Wpisz: was diagnosed with. Otrzymasz: He was diagnosed with asthma. Strona bierna podkreśla pacjenta i rozpoznanie. Na końcu odczytaj całe zdanie, a nie samą lukę. Sprawdź, czy zachowano sens i czy słowo kluczowe występuje bez zmiany formy.

Typowe błędy

Quiz i zadania poniżej stanowią autorski trening językowy.