Zakres opracowania: Zapis roku 1658 w dostarczonym pliku; z roku 1667 ustęp o zalotach i małżeństwie; cały zapis roku 1680 w tym pliku. Jest to wybór redakcyjny, nie omówienie całego dzieła ani lista fragmentów narzucona przez CKE.
Jan Chryzostom Pasek — narrator i uczestnik wydarzeń
Przedstawia siebie kolejno jako żołnierza, kandydata do małżeństwa i gospodarza. Chętnie eksponuje odwagę, dowcip oraz zaradność, ale jego własna relacja ujawnia też grabież, brutalność i niesprawiedliwe decyzje. Jest autorem wspomnień i ich bohaterem, co nie czyni wszystkich jego ocen obiektywnymi.
Stefan Czarniecki
Dowódca wyprawy opisanej w zapisie roku 1658. Organizuje działania wojenne, dyscyplinę i przygotowanie szturmu. W ujęciu Paska stanowi wojskowy autorytet, lecz charakterystyka dotyczy wybranych epizodów, nie całej jego działalności.
Ksiądz Piekarski
Duchowny towarzyszący żołnierzom w wybranej relacji wojennej. Religijna posługa łączy się u niego ze wspieraniem walczących. Scena, w której Pasek służy do mszy z krwią na rękach, pokazuje szczególny splot religijności i wojennego doświadczenia.
Wdowa z Remiszowskich — przyszła żona Paska
Prowadzi gospodarstwo i uczestniczy w zalotnej rozmowie, w której odgrywa aktywną, odpowiadającą partnerowi rolę. Pasek bierze pod uwagę jej osobę, dom i sytuację majątkową. Jej wcześniejsze dzieci i rodzinne powiązania wpływają na warunki nowego związku.
Robak
Oswojona wydra przywiązana do Paska i nauczona wykonywania poleceń. Jej umiejętności wywołują zainteresowanie dworu, a przekazanie królowi kończy bezpieczne życie u dotychczasowego opiekuna. Po ucieczce zostaje zabita przez człowieka, który nie rozpoznaje zwierzęcia.
Król i Straszewski
Król zabiega o otrzymanie Robaka, a Straszewski pośredniczy w tej sprawie i poznaje umiejętności wydry. Po jej śmierci królewski gniew prowadzi do ukarania sprawcy. Relacja nie przedstawia króla jako osoby, która sama zabiła zwierzę.
Karbownik
Zależny od Paska pracownik oskarżony po pożarze o spowodowanie szkody. Poddany torturom i odsunięty, okazuje się ofiarą niepotwierdzonego oskarżenia. Jego los odsłania skutki samowoli i pochopnego osądzania w świecie narratora.