Biologia — zadanie 18

Matura 2024 · maj · Formuła 2023 · poziom rozszerzony

2 podzadania

Informacja do podzadań

Ekspresja informacji genetycznej u eukariontów składa się z trzech etapów: z transkrypcji, z obróbki potranskrypcyjnej i z translacji.

Na poniższym schemacie przedstawiono w uproszczony sposób fragment sekwencji nukleotydowej nici matrycowej DNA. Kolorem pomarańczowym zaznaczono sekwencję promotorową, a kolorem niebieskim – introny. Sekwencje nukleotydowe eksonów ujęto w ramki.

Fragment sekwencji nukleotydowej nici matrycowej DNA z końcami 3′ i 5′. Sekwencja promotorowa jest pomarańczowa, introny niebieskie, a eksony ujęte w ramki.

Zadanie 18.1

1 pkt

Informacja genetyczna i jej ekspresja

38%średni wynik CKE

Średni procent zdobytych punktów. Wyższy wynik oznacza, że zadanie było łatwiejsze dla zdających.

Ekspresja informacji genetycznej u eukariontów składa się z trzech etapów: z transkrypcji, z obróbki potranskrypcyjnej i z translacji.

Na poniższym schemacie przedstawiono w uproszczzeniu fragment sekwencji nukleotydowej nici matrycowej DNA. Kolorem pomarańczowym zaznaczono sekwencję promotorową, a kolorem niebieskim – introny. Sekwencje nukleotydowe eksonów ujęto w ramki.

Jaką sekwencję nukleotydową będzie miał fragment dojrzałego mRNA transkrybowany na podstawie przedstawionej nici matrycowej? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Schemat sekwencji nici matrycowej DNA z oznaczeniem końców 3′ i 5′, promotora, intronów oraz eksonów ujętych w ramki.

A. 5′ UAUUAUACUGCUACGGGCGCACAACGUAUGCCAUGACAAUU 3′

B. 5′ AUAAUAUGACGAUGCCCGCGUGUUGCAUACGGUACUGUUAA 3′

C. 5′ AUGACGAUGCCCGCGUGUGUGUGAUGCAUACGGUAC 3′

D. 5′ AUGACGAUGCCCGCGUGUUGCAUACGGUACUGUUAA 3′

Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Rozwiązanie

Zasady oceniania

1 pkt – za wybór poprawnej odpowiedzi.

0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Zadanie 18.2

1 pkt

Informacja genetyczna i jej ekspresja

27%średni wynik CKE

Średni procent zdobytych punktów. Wyższy wynik oznacza, że zadanie było łatwiejsze dla zdających.

Ekspresja informacji genetycznej u eukariontów składa się z trzech etapów: z transkrypcji, z obróbki potranskrypcyjnej i z translacji.

Podaj sekwencję aminokwasową kodowaną przez pierwszy ekson przedstawionego genu. Odpowiedź zapisz od końca aminowego do końca karboksylowego, z wykorzystaniem pełnych nazw aminokwasów lub ich oznaczeń trójliterowych.

Schemat fragmentu nici matrycowej DNA z oznaczonymi końcami 3′ i 5′, sekwencją promotorową, intronami oraz eksonami ujętymi w ramki.

Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Przykładowe rozwiązania

metionina, prolina, alanina, cysteina
Met-Pro-Ala-Cys
met pro ala cys

Zasady oceniania

1 pkt – za podanie poprawnej sekwencji aminokwasowej pierwszego eksonu.

0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Uwagi:
Uznaje się odpowiedzi zapisane z wykorzystaniem kodów IUPAC: MPAC.
Nie uznaje się odpowiedzi zapisanych z błędną orientacją łańcucha lub błędnym oznaczeniem jego końców, np.:

C Met-Pro-Ala-Cys N
Cys-Ala-Pro-Met
5’ Met-Pro-Ala-Cys 3’.

Dopuszcza się odpowiedź: C Cys-Ala-Pro-Met N.