Twój postęp zapisuje się tylko w tej przeglądarce. Zaloguj się, żeby nie stracić go po zmianie urządzenia. Zaloguj się
Geometria analityczna

Proste równoległePodstawa

Proste równoległe są jak dwa tory kolejowe: biegną w tym samym kierunku i nigdy się nie przecinają. W układzie współrzędnych rozpoznasz je po identycznym współczynniku kierunkowym, nawet jeśli przecinają oś y w różnych miejscach.

Matematyka ·2 min czytania ·6 ćwiczeń


Dwie różne proste równoległe na płaszczyźnie nie mają punktów wspólnych. Jeśli obie mają postać kierunkową, ich współczynniki przy x są równe, a wyrazy wolne różne.

Pojęcia, od których zaczynamy

Równoległość oznacza wspólny kierunek, a nie jednakowe położenie. Na każdym odcinku poziomym obie proste zmieniają wysokość o tyle samo. Dlatego w równaniach \(y=a_1x+b_1\) i \(y=a_2x+b_2\) porównujemy \(a_1\) z \(a_2\).

Jeżeli również wyrazy wolne są równe, równania opisują tę samą prostą. W tej lekcji rozróżniamy proste równoległe różne i pokrywające się. Gdy zadanie szuka prostej przez wskazany punkt, najpierw przejmujemy nachylenie, a potem wyznaczamy jej położenie za pomocą tego punktu.

Zasady i wzory

Dwie różne niepionowe proste są równoległe wtedy, gdy mają równe współczynniki kierunkowe. Różne wyrazy wolne gwarantują, że są to różne proste.

  • Proste pionowe \(x=c_1\) i \(x=c_2\) są różne i równoległe, gdy \(c_1\ne c_2\).
  • Równe a i równe b oznaczają tę samą prostą.
  • Punkt wyznacza brakujący wyraz wolny.
\[a_1=a_2,\qquad b_1\ne b_2\]

Dwie różne proste \(y=a_1x+b_1\) i \(y=a_2x+b_2\) są równoległe przy równych współczynnikach kierunkowych i różnych wyrazach wolnych. Dwie różne proste pionowe również są równoległe.

Jak czytać rysunek?

Ten sam kierunek, inne położenieDwie równoległe proste y równe x plus dwa i x minus dwa.Ten sam kierunek, inne położenie-4-3-2-11234-5-4-3-2-112345xyy = x + 2 y = x − 2

Na rysunku proste \(y=x+2\) oraz \(y=x-2\) mają ten sam kierunek, ponieważ w obu współczynnik przy \(x\) wynosi \(1\). Oś pionową przecinają na innych wysokościach. Odległość pionowa między nimi jest stała, ale najkrótszą odległość między prostymi mierzymy prostopadle do nich.

Przykład krok po kroku

Wyznacz prostą równoległą do \(y=2x+1\), przechodzącą przez \(P=(3,-2)\).

Co zachowuje równoległość? Dwie niepionowe proste równoległe mają ten sam współczynnik kierunkowy \(a\). Wyraz wolny \(b\) określa ich położenie. Dlatego przepisujemy \(a\), a \(b\) wyznaczamy z punktu, przez który ma przechodzić szukana prosta.

  1. Zachowaj nachylenie.\(a=2\)
  2. Podstaw punkt do \(y=2x+b\).\(-2=2\cdot3+b\)
  3. Wyznacz b.\(b=-8\Rightarrow y=2x-8\)

Typowy błąd

Równoległość nie oznacza równości wyrazów wolnych.

Prosta równoległa musi mieć ten sam wyraz wolny.Wtedy byłaby tą samą prostą.
Proste równoległe mają ten sam współczynnik kierunkowy.

Dodatkowy przykład i kontrola

Dla równania ogólnego \(2x-y+4=0\) najpierw wyznacz \(y\): \(y=2x+4\). Szukana prosta równoległa przez \((1,1)\) ma postać \(y=2x+b\). Z \(1=2+b\) otrzymujemy \(b=-1\), więc \(y=2x-1\).

Proste pionowe sprawdzamy osobno: \(x=2\) i \(x=5\) są równoległe, chociaż żadna nie ma współczynnika kierunkowego. W postaci ogólnej kierunki są równoległe lub proste się pokrywają, gdy \(A_1B_2-A_2B_1=0\). Po tym sprawdzeniu trzeba jeszcze odróżnić jedną prostą od dwóch różnych.

Najczęstsze pytania

Czy równe współczynniki kierunkowe zawsze oznaczają dwie różne proste?
Nie. Jeśli wyrazy wolne także są równe, równania opisują tę samą prostą. Różne wyrazy wolne dają dwie różne proste równoległe.
Jak sprawdzić równoległość prostych pionowych?
Dwie różne proste postaci \(x=c_1\) i \(x=c_2\) są równoległe. Nie potrzebujemy współczynników kierunkowych.

Poćwicz

ABCD

Która prosta jest równoległa i różna od \(y=3x+1\)?

ABCD

Prosta \(y=-2x+7\) jest równoległa do prostej przechodzącej przez punkt \((1,4)\). Jakie jest równanie tej drugiej prostej?

ABCD

Uzupełnij zdanie: „Prosta równoległa do \(y=2x+1\) i przechodząca przez \((0,-3)\) ma równanie …”.

ABCD

Uzupełnij zdanie: „Proste \(x=2\) oraz \(x=-5\) są …”.

ABCD

Które zdanie poprawnie naprawia błąd: „Dwie proste o tym samym współczynniku kierunkowym zawsze są różnymi prostymi równoległymi.”?

ABCD

Dla jakiej wartości \(m\) proste \(y=(m-1)x+2\) i \(y=4x-5\) są równoległe?

Sprawdź, ile już umiesz

Przećwicz to zagadnienie na fiszkach albo przejdź do zestawu zadań z całego działu.

Ebook PDF 395 zadań maturalnych z matematyki podstawowej z rozwiązaniami krok po kroku w jednym pliku. Zobacz ebook (19,99 zł)