Jak używać słownictwa w kontekście
Zmiana klimatu wymaga języka przyczyn, skutków i odpowiedzi społecznej. Global warming dotyczy wzrostu średniej temperatury globalnej, climate change obejmuje szersze zmiany systemu klimatycznego. Odróżniaj ograniczanie przyczyn od przystosowania do skutków. Nie myl niepewności szczegółowej projekcji z brakiem wiedzy o wpływie działalności człowieka na obecne ocieplenie.
Mechanizm i emisje
Greenhouse gases zatrzymują część energii cieplnej w systemie klimatycznym. Spalanie fossil fuels zwiększa emisje CO₂. Naturalny efekt cieplarniany i wzmacnianie go przez człowieka to powiązane, ale różne informacje. Emissions nazywa uwalnianie substancji, nie ich całe nagromadzenie.
climate change — zmiana klimatu.
- The lesson examines climate change and its impacts.Lekcja analizuje zmianę klimatu i jej skutki.
global warming — globalne ocieplenie.
- Global warming refers to a rise in global average temperature.Globalne ocieplenie oznacza wzrost średniej temperatury globalnej.
a greenhouse gas — gaz cieplarniany.
- Carbon dioxide is a greenhouse gas.Dwutlenek węgla jest gazem cieplarnianym.
fossil fuels — paliwa kopalne.
- Burning fossil fuels releases carbon dioxide.Spalanie paliw kopalnych uwalnia dwutlenek węgla.
emissions — emisje.
- The project aims to reduce emissions.Projekt ma ograniczyć emisje.
Skutki
Carbon footprint jest wskaźnikiem związanym z emisjami, nie miarą całego wpływu środowiskowego. Sea-level rise wiąże się m.in. z topnieniem lodu lądowego i rozszerzalnością cieplejszej wody. Pojedyncze extreme event wymaga ostrożności przy przypisywaniu konkretnej przyczyny.
a carbon footprint — ślad węglowy.
- We estimated the activity's carbon footprint.Oszacowaliśmy ślad węglowy aktywności.
sea-level rise — wzrost poziomu morza.
- Coastal planning needs to consider sea-level rise.Planowanie na wybrzeżu musi uwzględniać wzrost poziomu morza.
melting land ice — topniejący lód lądowy.
- Melting land ice contributes to sea-level rise.Topniejący lód lądowy przyczynia się do wzrostu poziomu morza.
thermal expansion — rozszerzalność cieplna.
- Warmer ocean water expands through thermal expansion.Cieplejsza woda oceaniczna rozszerza się wskutek rozszerzalności cieplnej.
an extreme event — ekstremalne zdarzenie pogodowe.
- The study examines the likelihood of an extreme event.Badanie analizuje prawdopodobieństwo ekstremalnego zdarzenia.
Dwa rodzaje działania
Mitigation ogranicza przyczyny, np. emisje, adaptation dostosowuje do skutków. Jedna inwestycja może spełniać oba cele. Climate resilience dotyczy odporności na zaburzenia. Renewable energy i energy efficiency nie są identycznymi pojęciami.
mitigation — ograniczanie przyczyn zmiany klimatu.
- Reducing emissions is a form of mitigation.Ograniczanie emisji jest formą łagodzenia zmiany klimatu.
adaptation — przystosowanie do skutków zmiany klimatu.
- The town invested in flood adaptation measures.Miasto zainwestowało w przystosowanie do zagrożenia powodziowego.
renewable energy — energia ze źródeł odnawialnych.
- Renewable energy is part of the proposed strategy.Energia odnawialna jest częścią proponowanej strategii.
energy efficiency — efektywność energetyczna.
- The renovation improved energy efficiency.Remont poprawił efektywność energetyczną.
climate resilience — odporność na skutki zmiany klimatu.
- The plan aims to strengthen climate resilience.Plan ma zwiększyć odporność na skutki zmiany klimatu.
Polityka i podział kosztów
Emissions target określa cel, transition zmianę systemu, trade-off kompromis. Climate justice dotyczy podziału obciążeń, korzyści i możliwości działania. Argument powinien wskazywać, kto ponosi koszt i jakie wsparcie może ułatwić zmianę.
climate policy — polityka klimatyczna.
- The debate focused on climate policy.Debata dotyczyła polityki klimatycznej.
an emissions target — cel dotyczący emisji.
- The proposal includes an emissions target.Propozycja zawiera cel dotyczący emisji.
a transition — transformacja lub przejście do nowego systemu.
- The transition requires planning and investment.Transformacja wymaga planowania i inwestycji.
a trade-off — kompromis między korzyściami a kosztami.
- The committee discussed a trade-off between cost and speed.Komisja omówiła kompromis między kosztem a szybkością.
climate justice — sprawiedliwość klimatyczna.
- Climate justice concerns how burdens and benefits are shared.Sprawiedliwość klimatyczna dotyczy podziału obciążeń i korzyści.
Projekcje
Projection zależy od scenario i założeń. Uncertainty dotyczy zakresu wiedzy lub wyniku, a nie automatycznie dowolności. Be consistent with oznacza zgodność z określonym wzorcem, nie dowód każdej możliwej przyczyny. Sprawdź, czego dokładnie dotyczy wniosek.
a projection — projekcja zależna od założeń.
- This projection depends on the emissions scenario.Ta projekcja zależy od scenariusza emisji.
a scenario — scenariusz możliwego rozwoju.
- The researchers compared two scenarios.Badacze porównali dwa scenariusze.
uncertainty — niepewność.
- The report explains the remaining uncertainty.Raport wyjaśnia pozostałą niepewność.
reduce emissions — ograniczyć emisje.
- Better transport planning can help reduce emissions.Lepsze planowanie transportu może pomagać ograniczać emisje.
be consistent with — być zgodnym z.
- The result is consistent with the long-term trend.Wynik jest zgodny z długoterminową tendencją.
Ważne rozróżnienia i rozszerzenie
Rozszerzenie: opisuj warunki przez if i zależność przez depends on. Under this scenario, emissions would fall jest warunkowe; emissions will certainly fall wyraża znacznie silniejsze twierdzenie. NASA wyjaśnia różnicę pogody i klimatu oraz dominującą rolę działalności człowieka w obecnym ociepleniu. W zadaniach językowych nie trzeba dopisywać prognozy liczbowej na konkretny rok. Zamiast niej porównaj cele rozwiązań i zakres informacji potrzebny do oceny skutków.
Model wypowiedzi i komentarz
The fictional town is considering two projects: improving building insulation and adapting streets to heavier rainfall. The first could reduce energy demand and associated emissions. The second focuses on coping with an impact. The projects therefore address different needs. A useful debate would compare costs, expected benefits and who gains access to the improvements, rather than treat mitigation and adaptation as interchangeable labels.
Model porównuje działania według funkcji, nie hasła. Could sygnalizuje zależność efektu od wykonania i kontekstu. Wniosek nie przypisuje konkretnej inwestycji wyliczonej redukcji, której nie podano.
Sprawdź, czy potrafisz zastosować materiał
Mitigation czy adaptation? Mitigation ogranicza przyczyny zmiany klimatu, adaptation dostosowuje do jej skutków. Następnie wybierz trzy zwroty z różnych grup i ułóż własną krótką wypowiedź dotyczącą sytuacji z lekcji. Sprawdź znaczenie, przyimek i formę czasownika. W zadaniu otwartym porównuj przede wszystkim przekazane informacje i sens, a nie dosłowną zgodność z jedną odpowiedzią modelową.
Rozwiązanie krok po kroku
Przeczytaj zdanie: The result agrees with the long-term trend. Przekształć je ze słowem consistent, uzupełniając: The result is ___ the long-term trend. Najpierw ustal, jaka informacja ma pozostać niezmieniona. Następnie sprawdź podmiot, czas i fragment już zapisany po luce; nie powtarzaj go w odpowiedzi. Wpisz: consistent with. Otrzymasz: The result is consistent with the long-term trend. Be consistent with opisuje zgodność. Na końcu odczytaj całe zdanie, a nie samą lukę. Sprawdź, czy zachowano sens i czy słowo kluczowe występuje bez zmiany formy.
Typowe błędy
Emissions jest podmiotem mnogim.
Adapt to wymaga to.
Depend on wskazuje zależność.
Porównaj redukcję emisji i przystosowanie budynków do upałów.
Pokaż rozwiązanie i wyjaśnienie
Przykład: Reducing emissions addresses the causes of climate change, while adapting buildings helps people cope with an impact. Sprawdź rozróżnienie mitigation i adaptation.
Napisz ostrożny wniosek dla projektu, którego wynik zależy od wdrożenia.
Pokaż rozwiązanie i wyjaśnienie
Przykład: The project could reduce energy use if the improvements work as intended. Warunek i could nie obiecują wyliczonego efektu, którego nie podano.
Quiz i zadania poniżej stanowią autorski trening językowy.