Świat przyrody: katastrofy naturalne

Jak używać słownictwa w kontekście

Relacja o katastrofie powinna oddzielać rodzaj zdarzenia, jego skutki i działania pomocowe. Nie każdy pożar roślinności ma naturalną przyczynę, a samo zagrożenie nie oznacza jeszcze takich samych strat wszędzie. Ucz się opisywać informacje podane w komunikacie bez dopowiadania liczby ofiar, przyczyny ani instrukcji ratunkowych.

Zdarzenia

Earthquake, volcanic eruption, flood i landslide nazywają różne zjawiska. Wildfire jest niekontrolowanym pożarem roślinności, nie tylko lasu. Przyczyna i typ zdarzenia są oddzielnymi informacjami. Nie zakładaj naturalnego zapłonu na podstawie samej nazwy wildfire.

an earthquake — trzęsienie ziemi.

• An earthquake damaged several buildings.Trzęsienie ziemi uszkodziło kilka budynków.

a volcanic eruption — erupcja wulkanu.

• The report describes a volcanic eruption.Raport opisuje erupcję wulkanu.

a flood — powódź.

• The flood affected homes near the river.Powódź dotknęła domy przy rzece.

a landslide — osuwisko.

• A landslide blocked the mountain road.Osuwisko zablokowało górską drogę.

a wildfire — niekontrolowany pożar roślinności.

• The wildfire spread through dry grass.Pożar rozprzestrzenił się po suchej trawie.

Inne zagrożenia

Hurricane, tornado i tsunami nie są synonimami silnego wiatru. Drought dotyczy suszy, avalanche lawiny. W językowej relacji użyj nazwy z materiału. Prawdziwe zasady reagowania zależą od rodzaju zdarzenia i lokalnych instrukcji.

a hurricane — huragan.

• The hurricane approached the coast.Huragan zbliżał się do wybrzeża.

a tornado — trąba powietrzna.

• A tornado damaged the roof.Trąba powietrzna uszkodziła dach.

a tsunami — tsunami.

• The warning mentioned a possible tsunami.Ostrzeżenie wspominało o możliwym tsunami.

a drought — susza.

• The drought reduced the water supply.Susza ograniczyła dostępność wody.

an avalanche — lawina.

• An avalanche covered part of the route.Lawina pokryła część trasy.

Ostrzeżenie i reakcja

Warning uprzedza o zagrożeniu, evacuation przenosi ludzi z zagrożonego miejsca. Emergency shelter jest tymczasowym schronieniem. Rescue operation dotyczy ratowania. Nie podawaj uniwersalnej drogi ewakuacji, jeśli nie znasz miejsca ani treści komunikatu.

a warning — ostrzeżenie.

• Residents received a warning by text message.Mieszkańcy otrzymali ostrzeżenie SMS-em.

an evacuation — ewakuacja.

• The authorities organised an evacuation.Władze zorganizowały ewakuację.

an emergency shelter — schronienie awaryjne.

• Families were offered space in an emergency shelter.Rodzinom zaoferowano miejsce w schronieniu awaryjnym.

emergency services — służby ratunkowe.

• Emergency services reached the village.Służby ratunkowe dotarły do wsi.

a rescue operation — akcja ratunkowa.

• A rescue operation continued overnight.Akcja ratunkowa trwała przez noc.

Skutki

Survivor przeżył zdarzenie, displaced person musiał opuścić miejsce zamieszkania. Damage i debris są zwykle niepoliczalne. Power cut oznacza brak prądu. Uszkodzenie budynku nie jest tym samym co jego całkowite zniszczenie.

a survivor — osoba ocalała.

• A survivor described the evacuation.Osoba ocalała opisała ewakuację.

damage — szkody materialne.

• The storm caused extensive damage.Burza spowodowała rozległe szkody.

debris — gruz lub szczątki.

• Debris blocked the entrance.Gruz zablokował wejście.

a power cut — przerwa w dostawie prądu.

• The village experienced a power cut.We wsi nastąpiła przerwa w dostawie prądu.

displaced people — osoby zmuszone opuścić miejsce zamieszkania.

• Displaced people needed temporary accommodation.Osoby przesiedlone potrzebowały tymczasowego zakwaterowania.

Pomoc i odbudowa

Relief effort obejmuje działania pomocowe, rebuild odbudowę. State of emergency zależy od systemu prawnego, więc nie zawsze odpowiada dokładnie polskiemu stanowi wyjątkowemu. Follow official instructions odnosi się do instrukcji właściwych dla danego zagrożenia i miejsca.

declare a state of emergency — ogłosić stan nadzwyczajny w danym systemie.

• Officials declared a state of emergency.Władze ogłosiły stan nadzwyczajny.

a relief effort — działania pomocowe.

• Local volunteers joined the relief effort.Lokalni wolontariusze dołączyli do działań pomocowych.

rebuild — odbudować.

• The community began to rebuild the school.Społeczność zaczęła odbudowywać szkołę.

be affected by — zostać dotkniętym przez.

• Several towns were affected by flooding.Kilka miast zostało dotkniętych powodzią.

follow official instructions — stosować się do oficjalnych instrukcji.

• Residents were asked to follow official instructions.Poproszono mieszkańców o przestrzeganie oficjalnych instrukcji.

Ważne rozróżnienia i rozszerzenie

Affect to czasownik wpływać lub dotknąć, effect rzeczownik skutek. The flood affected the town; the effects were serious. Rozszerzenie: strona bierna pomaga opisać skutek bez znanego sprawcy: Several roads were blocked. Unikaj zdania All residents were evacuated, jeśli komunikat mówi tylko some residents. Liczby confirmed i estimated mają różną pewność. Relacja może być pełna językowo nawet wtedy, gdy uczciwie zaznacza, że przyczyna albo rozmiar szkód pozostają nieznane.

Model wypowiedzi i komentarz

After heavy rain, flooding affected several streets in the fictional town. Some residents moved to temporary accommodation, and emergency services checked the damaged buildings. The first report did not give a final estimate of the damage. Volunteers later joined the relief effort under the organisers’ guidance. In our summary, we kept the distinction between confirmed information and details that were still being assessed.

Model nie zamienia some residents na wszystkich. Oddziela pierwsze ustalenia od końcowego bilansu. Podkreśla koordynację pomocy bez tworzenia instrukcji wchodzenia do niebezpiecznej strefy.

Sprawdź, czy potrafisz zastosować materiał

Damage czy damages? Szkody materialne ogólnie to damage; damages bywa terminem prawnym oznaczającym odszkodowanie. Następnie wybierz trzy zwroty z różnych grup i ułóż własną krótką wypowiedź dotyczącą sytuacji z lekcji. Sprawdź znaczenie, przyimek i formę czasownika. W zadaniu otwartym porównuj przede wszystkim przekazane informacje i sens, a nie dosłowną zgodność z jedną odpowiedzią modelową.

Rozwiązanie krok po kroku

Przeczytaj zdanie: Flooding affected several streets. Przekształć je ze słowem by, uzupełniając: Several streets were ___ flooding. Najpierw ustal, jaka informacja ma pozostać niezmieniona. Następnie sprawdź podmiot, czas i fragment już zapisany po luce; nie powtarzaj go w odpowiedzi. Wpisz: affected by. Otrzymasz: Several streets were affected by flooding. Strona bierna zachowuje skutek i przyczynę. Na końcu odczytaj całe zdanie, a nie samą lukę. Sprawdź, czy zachowano sens i czy słowo kluczowe występuje bez zmiany formy.

Typowe błędy

Quiz i zadania poniżej stanowią autorski trening językowy.