Question tags – pytania rozłączne

Gdy mówisz The room is quiet, isn't it?, przedstawiasz opinię i prosisz rozmówcę o potwierdzenie. Końcowe isn't it jest question tag, czyli krótkim pytaniem dodanym do zdania. Nie tłumacz każdego polskiego „prawda?” jako isn't it. Forma zależy od czasownika i podmiotu zdania, do którego ją dołączasz. Te konstrukcje są szczególnie przydatne w rozmowie.

Trzy decyzje przed zapisem

W typowym pytaniu o potwierdzenie rozpoznaj operator, znak zdania oraz zaimek zastępujący podmiot. Po twierdzeniu użyj przeczącego tagu, a po przeczeniu twierdzącego. Oddziel tag przecinkiem i zakończ pytajnikiem. W mowie opadająca intonacja często sugeruje oczekiwane potwierdzenie, a rosnąca większą niepewność. Z samego zapisu nie odczytasz jednak wszystkich intencji.

• The room is quiet, isn't it?W pokoju jest cicho, prawda?

• You aren't cold, are you?Nie jest ci zimno, prawda?

Nie zmieniaj podmiotu na you tylko dlatego, że zwracasz się do rozmówcy. W The tickets are expensive, aren't they? tag dotyczy tickets, więc potrzebuje they. Odbiorca pytania i gramatyczny podmiot zdania to dwie różne rzeczy. To częsta przyczyna błędu w zdaniach o przedmiotach i osobach trzecich.

Dobierz operator

Jeżeli w zdaniu występuje be, operator Perfect albo modal, wykorzystaj go w tagu. W You have finished stosujesz haven't you, a w You can swim can't you. Przy kilku operatorach wybierasz pierwszy: They should have left, shouldn't they? Nie powtarzasz całego orzeczenia ani ostatniego czasownika.

• Eva has arrived, hasn't she?Eva przyjechała, prawda?

• They can hear us, can't they?Słyszą nas, prawda?

W twierdzącym Present Simple i Past Simple ze zwykłym czasownikiem potrzebujesz do, does lub did. Sara works here daje doesn't she, a Sara worked here daje didn't she. Ustalasz czas na podstawie głównego zdania. Nie wybieraj didn't tylko dlatego, że temat rozmowy dotyczy wspomnień, jeżeli konkretne zdanie ma inną formę.

• Your parents live nearby, don't they?Twoi rodzice mieszkają blisko, prawda?

• You enjoyed the concert, didn't you?Podobał ci się koncert, prawda?

Przeczenie może być ukryte w słowie

Never, nobody, nothing i hardly mają znaczenie przeczące lub ograniczające, które w typowym tagu prowadzi do dodatniego operatora. She never complains, does she? nie wymaga dodatkowego not. Po nobody i everybody odnoszących się do ludzi zwykle używamy they. W głównym zdaniu nobody często ma zgodność pojedynczą, lecz tag przyjmuje they i odpowiednią formę operatora.

• Nobody called, did they?Nikt nie zadzwonił, prawda?

• He never eats fish, does he?On nigdy nie je ryb, prawda?

Nothing zastępujemy przez it: Nothing happened, did it? Nie stosuj they do każdej formy zaczynającej się od no. Sprawdź, czy odniesienie dotyczy ludzi, czy rzeczy i zdarzeń. Przeczenie w tagu odpowiada znaczeniu głównej części, nie liczbie wystąpień liter n-o-t w zdaniu.

Wzorce warte osobnego zapamiętania

Po I'm w dodatnim zdaniu zwykle używamy aren't I? Po I'm not otrzymujemy am I? W zdaniach z konstrukcją there is zachowaj there także w tagu. Przy wspólnej propozycji Let's... typowe dopowiedzenie brzmi shall we? Nie dopasowuje się ono mechanicznie do wzorca do z Present Simple.

• I'm next, aren't I?Teraz moja kolej, prawda?

• There's a problem, isn't there?Jest problem, prawda?

W poleceniach często spotkasz will you?, np. Close the door, will you? Ton może być uprzejmy albo stanowczy. To nie jest twierdzenie w Present Simple wymagające don't you. W ćwiczeniach warto jasno określić, czy chodzi o zwykłe potwierdzenie faktu, wspólną propozycję czy prośbę.

Odpowiadaj zgodnie z rzeczywistością

Na You don't like coffee, do you? odpowiedź Yes, I do znaczy, że lubisz kawę. No, I don't znaczy, że jej nie lubisz. Nie wybieraj yes wyłącznie po to, żeby „zgodzić się z przeczeniem” w polskim sensie. Dodaj operator, a odpowiedź będzie jednoznaczna. Ta sama zasada pomaga przy zwykłych pytaniach przeczących.

• Let's leave now, shall we?Wyjdźmy teraz, dobrze?

• You don't drive, do you?Nie prowadzisz samochodu, prawda?

Rozszerzenie: granice prostego wzoru

Istnieją także tagi o tym samym znaku co główne zdanie, np. wyrażające zaskoczenie lub zainteresowanie. Dlatego zasada przeciwnego znaku opisuje ćwiczony tutaj typ potwierdzenia, nie każdy możliwy tag. Przy have oznaczającym posiadanie spotyka się różnice odmianowe. W Do you have... użyteczny jest tag don't you, a w You've got... haven't you.

Sprawdzaj pełną parę, nie samo zakończenie. Najpierw odczytaj czas, następnie znaczenie dodatnie lub ujemne, potem podmiot. Na końcu zapytaj, czy odpowiedź yes/no z operatorem opisuje rzeczywisty stan. Dzięki temu question tag będzie narzędziem rozmowy, a nie oderwaną końcówką dopisywaną z pamięci.

Rozwiązanie krok po kroku

Zdanie Your sister has not seen the film zawiera has jako operator Perfect. Jest przeczące, więc tag będzie dodatni. Your sister zastępujesz przez she. Otrzymujesz Your sister has not seen the film, has she? Jeżeli rozmówca jednak widział film, odpowiada Yes, she has. Nie pisz did she, ponieważ seen jest częścią Present Perfect, a nie samodzielnym Past Simple. Nie zmieniaj sister na you w tagu tylko dlatego, że pytasz jej brata.

Typowe błędy

Quiz i zadania poniżej stanowią autorski trening językowy.