Jak używać słownictwa w kontekście
O problemie społecznym opowiadaj w czterech krokach: nazwij trudność, wskaż jej możliwą przyczynę, opisz skutek dla ludzi i zaproponuj działanie. Zdanie Poverty is a problem jest poprawne, ale niewiele wyjaśnia. Poverty can limit access to transport, which makes job hunting harder łączy problem z konkretnym mechanizmem. Nie przypisuj wszystkim osobom w danej sytuacji tych samych cech ani motywacji.
Nazwanie zjawiska
Poverty, homelessness i unemployment to rzeczowniki niepoliczalne w ogólnym znaczeniu. Powiedz unemployment is rising, bez a. Social exclusion oznacza ograniczony udział w życiu społecznym; nie sprowadza się do niskich dochodów. Income inequality opisuje różnice dochodów, nie poziom zamożności każdej osoby.
poverty — ubóstwo.
- Poverty can limit access to essential services.Ubóstwo może ograniczać dostęp do podstawowych usług.
homelessness — bezdomność.
- The report examines different forms of homelessness.Raport analizuje różne formy bezdomności.
unemployment — bezrobocie.
- Unemployment affects more than household income.Bezrobocie wpływa nie tylko na dochody gospodarstwa domowego.
income inequality — nierówność dochodów.
- The debate focused on income inequality.Debata koncentrowała się na nierówności dochodów.
social exclusion — wykluczenie społeczne.
- Poor transport links can contribute to social exclusion.Słabe połączenia transportowe mogą przyczyniać się do wykluczenia społecznego.
Warunki codziennego życia
Affordable znaczy dostępny cenowo względem możliwości danej osoby lub grupy. Tanie mieszkanie dla jednego gospodarstwa może być za drogie dla innego. Housing shortage opisuje niedobór, a nie po prostu wysoką cenę. Make ends meet jest naturalnym, mniej formalnym zwrotem o pokrywaniu podstawowych wydatków.
affordable housing — mieszkania dostępne cenowo.
- Residents asked for more affordable housing.Mieszkańcy poprosili o więcej mieszkań dostępnych cenowo.
housing shortage — niedobór mieszkań.
- The town is facing a housing shortage.Miasto boryka się z niedoborem mieszkań.
cost of living — koszty utrzymania.
- The cost of living matters when comparing salaries.Koszty utrzymania mają znaczenie przy porównywaniu wynagrodzeń.
access to services — dostęp do usług.
- Rural residents need better access to services.Mieszkańcy wsi potrzebują lepszego dostępu do usług.
make ends meet — wiązać koniec z końcem.
- Even with two jobs, she struggles to make ends meet.Nawet pracując na dwóch etatach, z trudem wiąże koniec z końcem.
Krzywda i relacje społeczne
Prejudice to uprzedzenie, a discrimination nierówne traktowanie. Opinia i działanie są powiązane, lecz nie są tym samym. Domestic violence nazywa przemoc domową, nie zwykłą różnicę zdań. Isolation może wynikać z barier otoczenia, nawet gdy osoba chce uczestniczyć w życiu wspólnoty.
domestic violence — przemoc domowa.
- The campaign explains where people experiencing domestic violence can seek support.Kampania wyjaśnia, gdzie osoby doświadczające przemocy domowej mogą szukać wsparcia.
crime rate — wskaźnik przestępczości.
- Compare the crime rate over the same period.Porównaj wskaźnik przestępczości w tym samym okresie.
prejudice — uprzedzenie.
- Personal contact does not automatically remove prejudice.Kontakt osobisty nie usuwa automatycznie uprzedzeń.
discrimination — dyskryminacja.
- The survey asked about discrimination at work.Ankieta dotyczyła dyskryminacji w pracy.
isolation — izolacja.
- A lack of transport can increase isolation.Brak transportu może nasilać izolację.
Działania i potrzeby
Tackle i address znaczą podjąć działania wobec problemu; same nie potwierdzają, że został rozwiązany. Raise awareness dotyczy wiedzy, provide support konkretnej pomocy. Przed oceną akcji zapytaj, czy odpowiada na potrzeby osób, których dotyczy, i czy mogą z niej skorzystać.
tackle a problem — podjąć działania wobec problemu.
- The council wants to tackle the problem of empty homes.Samorząd chce podjąć działania wobec problemu pustostanów.
address the causes — zająć się przyczynami.
- The project aims to address the causes of exclusion.Projekt ma na celu zajęcie się przyczynami wykluczenia.
raise awareness — zwiększać świadomość.
- A poster can raise awareness without changing a service.Plakat może zwiększać świadomość bez zmiany usługi.
provide support — zapewniać wsparcie.
- The centre provides support for families.Ośrodek zapewnia wsparcie rodzinom.
meet people's needs — zaspokajać potrzeby ludzi.
- We should ask whether the service meets people's needs.Powinniśmy zapytać, czy usługa zaspokaja potrzeby ludzi.
Rozszerzenie: ostrożna argumentacja
Contribute to wskazuje jeden z czynników, nie jedyną przyczynę. Be affected by pomaga opisać skutki bez obwiniania ludzi. Reduce the risk nie znaczy wyeliminować ryzyko. Evaluate the impact wymaga ustalenia, co faktycznie się zmieniło, w jakim okresie i dla kogo.
contribute to — przyczyniać się do.
- High rents may contribute to housing insecurity.Wysokie czynsze mogą przyczyniać się do niepewnej sytuacji mieszkaniowej.
be affected by — odczuwać skutki czegoś.
- Small villages are affected by service cuts.Małe wsie odczuwają skutki ograniczania usług.
long-term solution — długoterminowe rozwiązanie.
- A temporary shelter is not always a long-term solution.Tymczasowe schronienie nie zawsze jest długoterminowym rozwiązaniem.
reduce the risk — zmniejszyć ryzyko.
- Early support may reduce the risk of eviction.Wczesne wsparcie może zmniejszyć ryzyko eksmisji.
evaluate the impact — ocenić wpływ.
- We need evidence to evaluate the impact of the programme.Potrzebujemy danych, aby ocenić wpływ programu.
Ważne rozróżnienia i rozszerzenie
Crime jako zjawisko jest niepoliczalne, ale a crime to pojedyncze przestępstwo. Nie porównuj samej liczby zgłoszeń między miejscami o różnej liczbie mieszkańców, nazywając ją automatycznie wskaźnikiem. Rozszerzenie: dzięki because of + rzeczownik podasz przyczynę: because of high rents. Po because potrzebne jest zdanie: because rents are high. Z kolei therefore wprowadza skutek. Zachowaj kierunek rozumowania: trudności transportowe mogą utrudniać szukanie pracy, ale nie dowodzą, że każda bezrobotna osoba mieszka daleko od miasta.
Model wypowiedzi i komentarz
Our neighbourhood needs better access to affordable housing. High rents may force some residents to move far from their workplaces. A short-term support scheme could help families facing immediate difficulties, but it would not remove the housing shortage. The council should also consult residents about longer-term options. To evaluate the impact, we would need to check whether people can actually find and keep suitable homes, rather than count only how many leaflets were distributed.
Model przechodzi od potrzeby do możliwego skutku, działania i sposobu oceny. May i could oznaczają możliwość. Ostatnie zdanie rozróżnia wykonanie działania informacyjnego od poprawy sytuacji mieszkaniowej. To fikcyjna propozycja do ćwiczeń, nie opis programu konkretnego samorządu.
Sprawdź, czy potrafisz zastosować materiał
Tackle a problem czy solve a problem? Tackle oznacza zająć się problemem. Solve mówi o jego rozwiązaniu; nie są zawsze zamienne. Następnie wybierz trzy zwroty z różnych grup i ułóż własną krótką wypowiedź dotyczącą sytuacji z lekcji. Sprawdź znaczenie, przyimek i formę czasownika. W zadaniu otwartym porównuj przede wszystkim przekazane informacje i sens, a nie dosłowną zgodność z jedną odpowiedzią modelową.
Rozwiązanie krok po kroku
Przeczytaj zdanie: The service is difficult to use because transport is expensive. Przekształć je ze słowem of, uzupełniając: The service is difficult to use because ___ transport. Najpierw ustal, jaka informacja ma pozostać niezmieniona. Następnie sprawdź podmiot, czas i fragment już zapisany po luce; nie powtarzaj go w odpowiedzi. Wpisz: of expensive. Otrzymasz: The service is difficult to use because of expensive transport. Because of łączy się z grupą rzeczownikową expensive transport. Na końcu odczytaj całe zdanie, a nie samą lukę. Sprawdź, czy zachowano sens i czy słowo kluczowe występuje bez zmiany formy.
Typowe błędy
Contribute to wymaga przyimka to.
Unemployment jest w tym znaczeniu niepoliczalne i nie wymaga an.
Raise awareness jest stałą kolokacją; rise nie przyjmuje takiego dopełnienia.
Napisz dwa zdania: nazwij barierę społeczną i zaproponuj działanie, które może ją ograniczyć.
Pokaż rozwiązanie i wyjaśnienie
Przykład: Some residents cannot reach evening classes because there are no late buses. An earlier class could improve access. Sprawdź, czy propozycja odpowiada na wskazaną barierę i czy nie obiecujesz pewnego wyniku.
Rozwiń zdanie We should help people, wskazując komu, w czym i jak sprawdzisz przydatność działania.
Pokaż rozwiązanie i wyjaśnienie
Przykład: We could offer job-search support to residents without internet access. We should ask users whether the service helps them submit applications. Ważny jest konkretny odbiorca, działanie oraz ocena jego przydatności.
Quiz i zadania poniżej stanowią autorski trening językowy.