Przedimki w typowych wyrażeniach

Opisujesz zwykły dzień: I go to work by bus and come home in the evening — Jadę do pracy autobusem i wracam do domu wieczorem. W jednym zdaniu występują różne wzorce: to work i by bus bez przedimka, in the evening z the, a home dodatkowo bez to. Nie musisz za każdym razem odtwarzać całej teorii. Ucz się krótkich połączeń jako gotowych części wypowiedzi, jednocześnie zauważając, kiedy zmiana konstrukcji zmienia znaczenie.

1. Dom, praca i odpoczynek

Najczęstsze połączenia to at home, go home, at work, go to work, in bed, go to bed. Brak przedimka należy do utrwalonego wyrażenia. Przy go home słowo home działa jako określenie kierunku, więc nie dodajesz to. To nie znaczy, że home nigdy nie jest rzeczownikiem: a new home może oznaczać nowy dom. Podobnie the bed by the window wskazuje konkretny mebel, a in bed opisuje odpoczywanie lub spanie.

• I stayed at home yesterday.Zostałem wczoraj w domu.
• She goes to work at seven.Ona wychodzi do pracy o siódmej.
• The children are in bed.Dzieci są w łóżkach.
• We went home after dinner.Poszliśmy do domu po kolacji.

2. Sposób podróżowania i konkretny pojazd

Gdy nazywasz środek transportu po by, zwykle nie używasz przedimka: by bus, by train, by car, by plane. Chodzenie pieszo to on foot. Kiedy opisujesz przebywanie w konkretnym pojeździe, zmienia się konstrukcja: on the bus lub in the car. Nie poprawiaj więc wszystkich wystąpień the bus na bus. Najpierw odróżnij odpowiedź na pytanie „jak podróżujesz?” od odpowiedzi na pytanie „gdzie teraz jesteś?”.

• We travelled by train.Podróżowaliśmy pociągiem.
• I left my scarf on the train.Zostawiłem szalik w pociągu.
• She came on foot.Przyszła pieszo.

3. Pory dnia i częstotliwość

Mówimy in the morning, in the afternoon, in the evening, ale at night, at noon, at midnight. Zapamiętuj razem przyimek i przedimek. Nie buduj formy „at the night” przez analogię do in the evening. Wyrażenie in the night bywa jednak poprawne, gdy chodzi o wydarzenie podczas określonej nocy. Z kolei przed today, yesterday i tomorrow w typowych określeniach czasu nie dodajemy przedimka: tomorrow morning.

• I read in the evening.Czytam wieczorem.
• Some animals are active at night.Niektóre zwierzęta są aktywne nocą.
• The train leaves at noon.Pociąg odjeżdża w południe.
• We will call tomorrow morning.Zadzwonimy jutro rano.

W częstotliwości a może znaczyć „na każdy”: once a day, twice a week, three times a month. Nie wybieraj an przed week, ponieważ początkowy dźwięk jest spółgłoskowy. Wyrażenie every week przekazuje podobną regularność, ale nie dodajemy po every przedimka. Porównanie twice a week i every two weeks pokazuje też, że sam wybór przedimka nie wystarcza: trzeba zachować właściwą częstotliwość zdarzeń.

4. Muzyka, sport i posiłki

Standardowym szkolnym wzorcem przy instrumentach jest play the piano lub play the violin. Przy sporcie powiesz play football, bez the. W użyciu muzycznym spotkasz też formy bez przedimka, np. gdy opisuje się rolę w zespole; nie są one automatycznie błędne. W tej lekcji ćwiczymy tradycyjny wzorzec z the. Zwykłe nazwy posiłków również występują bez przedimka: have lunch, after dinner, ale konkretny lub opisany posiłek może mieć a albo the.

• My brother plays the piano.Mój brat gra na pianinie.
• We play football after lunch.Gramy w piłkę nożną po obiedzie.

5. Rozszerzenie: in the end a at the end

In the end znaczy „ostatecznie”, jako wynik przebiegu wydarzeń. At the end of wskazuje koniec konkretnego okresu, tekstu lub wydarzenia: at the end of the film. W obu połączeniach jest the, ale przyimek zmienia funkcję. Podobnie ucz się in a hurry — w pośpiechu, by mistake — przez pomyłkę oraz on time — punktualnie. Nie próbuj przypisywać jednego przedimka każdemu rzeczownikowi niezależnie od konstrukcji.

• In the end, we stayed at home.Ostatecznie zostaliśmy w domu.
• There is a song at the end of the film.Na końcu filmu jest piosenka.
• I took your notebook by mistake.Wziąłem twój zeszyt przez pomyłkę.

6. Przykład rozwiązany

Zdanie brzmi: I usually travel ___ bus, but today I am ___ my dad's car. Najpierw opisujesz sposób podróżowania, więc by bus. Potem miejsce pobytu w konkretnym samochodzie, więc in my dad's car. Forma dzierżawcza już wskazuje pojazd; nie dodajesz przed nią the. Rozwiązanie zależy zatem od funkcji całego wyrażenia, a nie od zapamiętanego skojarzenia „bus bez przedimka, car z przedimkiem”.

Przed sprawdzeniem klucza: zaznacz całe połączenie, ustal jego znaczenie i dopiero wtedy oceń przedimek. Autorskie ćwiczenia nie wymagają mechanicznego dodawania the do każdego znanego rzeczownika.