Zaimki osobowe

Przedstawiasz koleżankę: This is Anna. She lives nearby — To Anna. Ona mieszka niedaleko. Zaimek she pozwala uniknąć powtarzania imienia. Żeby użyć go dobrze, musisz wiedzieć, kogo zastępuje i jaką rolę ma w zdaniu. W tej lekcji skupiamy się na formach podmiotowych: wskazują osobę lub rzecz, o której orzekamy, np. kto coś robi, jaki jest lub gdzie się znajduje.

1. Podstawowe formy

Podmiotowe zaimki osobowe to I, you, he, she, it, we, they. Angielskie I zawsze piszemy wielką literą, także w środku zdania. You może oznaczać jedną osobę lub wiele osób i samo nie ujawnia liczby. They zwykle zastępuje grupę osób albo rzeczy. It zastępuje rzecz lub zwierzę, gdy nie wybieramy zaimka wskazującego płeć. Zaimek dobierasz do angielskiego odniesienia, a nie do rodzaju gramatycznego polskiego tłumaczenia.

• I enjoy drawing.Lubię rysować.
• You are very helpful.Jesteś bardzo pomocny / Jesteście bardzo pomocni.
• He works in a library.On pracuje w bibliotece.
• She knows the answer.Ona zna odpowiedź.

2. Dlaczego nie można zwykle pominąć podmiotu?

W polskim „Mieszkam blisko” końcówka czasownika podpowiada osobę. W zwykłym pełnym zdaniu angielskim potrzebujesz podmiotu: I live nearby. Samo live nearby nie jest jego neutralnym odpowiednikiem. Gdy jeden podmiot wykonuje dwie połączone czynności, nie zawsze trzeba go powtarzać: She opened the window and looked outside. Nie dodawaj też zaimka obok już obecnego rzeczownika w zwykłym szyku: Anna lives nearby, bez dodatkowego she.

• We live near the station.Mieszkamy blisko stacji.
• They study together.Oni uczą się razem.
• Anna opened the door and smiled.Anna otworzyła drzwi i się uśmiechnęła.

3. Uzgodnij czasownik z zaimkiem

He, she i it w twierdzeniach Present Simple zwykle wymagają końcówki -s przy zwykłym czasowniku: she works. Z I, you, we i they używasz formy podstawowej: they work. Czasownik be ma osobną odmianę pokazaną w tabeli. W pytaniach i przeczeniach zwracaj uwagę na operator: Does she work?, a nie does she works. Zmiana rzeczownika na zaimek nie zwalnia z kontroli całej konstrukcji.

• My cousins are here. They are waiting outside.Moi kuzyni już są. Czekają na zewnątrz.
• The phone is new. It works well.Telefon jest nowy. Działa dobrze.
• Does she live with you?Czy ona z tobą mieszka?

4. It nie znaczy tylko „ono”

Polska książka jest rodzaju żeńskiego, ale angielski book zastępujemy zwykle przez it. Nie wybieraj she wyłącznie dlatego, że po polsku mówisz „ta książka”. It jest też formalnym podmiotem zdań o pogodzie, czasie i odległości: It is raining, It is six o'clock. Nie wskazuje wtedy konkretnej rzeczy. Polskie „Jest zimno” wymaga w zwykłym angielskim zdaniu It is cold, mimo braku odpowiednika it w tłumaczeniu.

• It is raining again.Znowu pada.
• It is half past seven.Jest wpół do ósmej.
• It is two kilometres to the station.Do stacji są dwa kilometry.

5. Rozszerzenie: jedna osoba i singular they

They może odnosić się także do jednej osoby, gdy nie znamy jej płci, nie jest ona istotna albo ta osoba używa takich zaimków. A visitor is waiting. They have an appointment mówi o jednym gościu. Nadal używamy form they are i they have, a nie they is lub they has. Nie należy zatem określać liczby osób wyłącznie na podstawie zaimka they bez czytania poprzedniego zdania.

• Someone left their bag. They may come back for it.Ktoś zostawił torbę. Ta osoba może po nią wrócić.

Przy zwierzęciu, którego płeć jest znana, zwłaszcza domowym, he lub she są naturalne: Our dog is called Luna. She loves walks. Nie oznacza to, że każde zwierzę wymaga it ani że wolno zgadywać płeć właściciela zawodu. A doctor może zostać zastąpione przez he, she lub they zależnie od informacji w kontekście. Jeśli zdanie nie podaje takich danych, nie opieraj odpowiedzi na stereotypie zawodowym.

6. Przykład rozwiązany

Tekst: My sister and I are preparing dinner. ___ need more time. Najpierw znajdź grupę zastępowaną przez lukę: siostra oraz mówiący. Grupa obejmująca mówiącego to we, nie they. Następnie sprawdź funkcję: zaimek jest podmiotem czasownika need, więc nie us. Otrzymujesz We need more time. To dwa osobne kroki: wybór odniesienia i wybór formy odpowiedniej do roli w zdaniu.

Lista kontroli: znajdź rzeczownik lub grupę, którą zastępujesz; ustal, czy obejmuje mówiącego; wybierz formę podmiotową; uzgodnij czasownik. W autorskich ćwiczeniach sprawdzaj także odniesienie it i they, zamiast tłumaczyć je zawsze jednym polskim słowem.