Zaimki dopełnieniowe

Porównaj She called me — Ona do mnie zadzwoniła oraz I called her — Zadzwoniłem do niej. Osoby pozostają te same, ale zmieniają role. I i she występują jako podmioty, a me i her jako dopełnienia. Żeby dobrze wybrać zaimek, nie wystarczy wiedzieć, o kim mówisz. Trzeba jeszcze ustalić, kto wykonuje czynność, a kogo lub czego ta czynność dotyczy.

1. Dwie kolumny jednej rodziny

Formy dopełnieniowe to me, you, him, her, it, us, them. Używamy ich po wielu czasownikach oraz po przyimkach. You i it wyglądają identycznie jako podmiot i dopełnienie, dlatego ich funkcję rozpoznasz po zdaniu. Her może też stać przed rzeczownikiem jako określenie dzierżawcze, np. her bag; nie wybieraj więc znaczenia wyłącznie z listy tłumaczeń. Ta lekcja ćwiczy her w funkcji odpowiadającej „ją”, „jej” lub „nią” po właściwej konstrukcji.

2. Po czasowniku: kogo lub co?

W I invited them osoba mówiąca zaprasza, a them oznacza zaproszonych. W They invited me role są odwrócone. Angielski zwykle umieszcza dopełnienie po czasowniku, więc to użyteczna wskazówka. Nie traktuj jednak zasady „wszystko po czasowniku jest dopełnieniem” jako uniwersalnej definicji. Najpierw ustal związek znaczeniowy i budowę czasownika. Na tym etapie porównuj jasne wzorce: see someone, help someone, invite someone.

• She invited me to the party.Zaprosiła mnie na imprezę.
• I can hear you.Słyszę cię / was.
• We met him at the station.Spotkaliśmy go na stacji.
• They helped us with the project.Pomogli nam przy projekcie.

3. Po przyimku: to me, with her, for them

Po przyimkach używaj form dopełnieniowych: with me, for him, about her, to us, after them. Polski przypadek nie wskazuje jednej stałej angielskiej formy; np. „ze mną”, „dla mnie” i „o mnie” zawierają me po różnych przyimkach. Przyimek wybierasz zgodnie z sensem i wymaganiami czasownika. Zapamiętaj listen to someone i wait for someone: poprawny zaimek nie naprawi brakującego to lub for.

• Come with us.Chodź z nami.
• This present is for her.Ten prezent jest dla niej.
• Please listen to me.Posłuchaj mnie, proszę.
• We are waiting for them.Czekamy na nich.

4. Dwa dopełnienia i położenie zaimka

Czasownik give może łączyć odbiorcę i rzecz: Give me the key. Możesz też zmienić układ: Give the key to me. Gdy oba elementy są zaimkami, bardzo bezpiecznym i naturalnym wzorcem jest Give it to me. Nie buduj mechanicznie give to me it. W wielu czasownikach frazowych rozdzielnych krótki zaimek musi wejść między części: pick it up. Nie dotyczy to wszystkich czasowników z przyimkiem; porównaj nierozdzielne look after her.

• Can you send me the address?Czy możesz wysłać mi adres?
• Please give it to me.Daj mi to, proszę.
• Your coat is on the floor. Pick it up.Twój płaszcz leży na podłodze. Podnieś go.

5. Rozszerzenie: po and oraz w krótkich odpowiedziach

W standardowym piśmie My brother and I arrived zawiera podmiot, ale She invited my brother and me zawiera dopełnienie. Słowo and nie wymaga automatycznie I. Pomaga chwilowe usunięcie drugiej osoby: She invited me, nie she invited I. Po przyimku działa ta sama zasada: between you and me. W swobodnej mowie usłyszysz warianty, ale w formalnym ćwiczeniu wybieraj formę zgodną z funkcją.

• The teacher spoke to Anna and me.Nauczyciel rozmawiał z Anną i ze mną.
• This is between you and me.To zostaje między nami.

Krótkie odpowiedzi i konstrukcje po be nie zawsze używają formy podmiotowej. Na pytanie Who wants some tea? naturalna odpowiedź to Me!; przy przedstawianiu się przez telefon zwykłe It's me także jest poprawne. Nie poprawiaj go automatycznie na formalne It is I. Z kolei w porównaniach naturalne są She is taller than me i pełne She is taller than I am. Pełna druga część ujawnia podmiot i czasownik.

6. Przykład rozwiązany

Masz lukę: This message is for Anna and ___ (I). Najpierw znajdź przyimek for, który obejmuje całą grupę Anna and ... . Forma po przyimku musi być dopełnieniowa. Usuń na chwilę Anna and i sprawdź This message is for me. Przywróć resztę: This message is for Anna and me. Ten prosty test jest skuteczniejszy niż zapamiętywanie, że „po and zawsze jest I”.

Kontrola odpowiedzi: znajdź odniesienie zaimka, ustal funkcję, sprawdź przyimek i szyk. Nie dodawaj yourself lub myself tylko po to, by zdanie brzmiało bardziej formalnie. Autorskie zadania poniżej pozwalają ćwiczyć te decyzje oddzielnie.