Siedzicie przy stole, na którym leży jeden słownik. Prosisz: Pass me the dictionary, please — Podaj mi słownik. Nie trzeba wcześniej opowiadać o tej książce: rozmówca widzi, o którą chodzi. The sygnalizuje, że odbiorca może rozpoznać wskazaną osobę, rzecz lub grupę. Kluczowe pytanie brzmi więc: „Czy w tej sytuacji wiadomo, który obiekt mam na myśli?”. Samo tłumaczenie „ten” bywa pomocne, ale nie wyjaśnia wszystkich zastosowań.
1. Rozpoznawalność może mieć różne źródła
Rzecz bywa znana z poprzedniego zdania, widoczna w otoczeniu albo jednoznacznie opisana. W I bought a jacket. The jacket is blue drugie zdanie wraca do tej samej kurtki. W Close the door rozmówcy mogą wiedzieć, które drzwi są otwarte, choć nikt ich jeszcze nie wymienił. W the book on your desk dalszy opis może pozwolić wybrać konkretną książkę. Pierwsze wspomnienie nie wymusza zatem automatycznie a/an.
the ticket; the tickets; the water. The nie zmienia postaci zależnie od liczby ani rodzaju.
- I saw a dog. The dog followed me.Zobaczyłem psa. Ten pies poszedł za mną.
- Please close the door.Zamknij proszę drzwi.
- The students in this photo are my cousins.Uczniowie na tym zdjęciu to moi kuzyni.
- The water in this bottle is cold.Woda w tej butelce jest zimna.
2. Ogólna kategoria czy określona grupa?
Porównaj Dogs need exercise i The dogs in our shelter need exercise. Pierwsze zdanie mówi ogólnie o psach, drugie o konkretnej grupie w schronisku. Przy ogólnym znaczeniu rzeczowniki mnogie i niepoliczalne często nie mają przedimka. Przy wskazanym zbiorze lub porcji mogą mieć the. Nie ucz się zatem zasady „water zawsze bez przedimka”. Forma zależy od tego, czy mówisz o wodzie ogólnie, czy np. o wodzie z konkretnego kranu.
| Ogólnie | Konkretnie | Różnica |
|---|---|---|
| Books can be expensive. | The books on this shelf are expensive. | książki jako kategoria / wskazane książki |
| Music helps me relax. | The music at this party is loud. | muzyka ogólnie / muzyka na tej imprezie |
| Students need breaks. | The students in our group need a break. | uczniowie ogólnie / określona grupa |
3. Jedyny obiekt w danym kontekście
Używamy the, gdy kontekst wskazuje jeden odpowiedni obiekt: the sun w zwykłej rozmowie o naszym niebie albo the kitchen, gdy mówimy o znanym mieszkaniu z jedną kuchnią. Nie chodzi o to, że na świecie istnieje tylko jedna kuchnia. Liczy się wspólna wiedza rozmówców. Dlatego wypowiedź bez szerszego kontekstu może dopuszczać różne przedimki. W zadaniu musisz przeczytać także wcześniejsze zdanie i opis sytuacji.
- The sun is shining.Świeci słońce.
- We rented a flat. The kitchen was tiny.Wynajęliśmy mieszkanie. Kuchnia była maleńka.
- The only entrance is at the back.Jedyne wejście znajduje się z tyłu.
4. Stopnie najwyższe i kolejność
Przed stopniem najwyższym z rzeczownikiem typowe jest the: the tallest building. Wskazujesz element wyróżniający się w porównywanym zbiorze. Podobnie użyjesz the first day, gdy nazywasz pierwszy dzień określonego wydarzenia. Jeżeli miejsce określnika zajmuje my, your lub inna forma dzierżawcza, nie dodawaj obok the: my best friend. Zapamiętaj całe połączenie, zamiast zakładać, że każde best w dowolnej funkcji musi być poprzedzone the.
- This is the oldest building in our street.To najstarszy budynek na naszej ulicy.
- The first lesson starts at eight.Pierwsza lekcja zaczyna się o ósmej.
- She is my best friend.Ona jest moją najlepszą przyjaciółką.
5. Rozszerzenie: opis nie zawsze daje jednoznaczność
Samo pojawienie się of lub innego określenia po rzeczowniku nie narzuca the. A student from Poland to jeden uczeń z Polski, a the student from Poland oznacza osobę, którą potrafimy w tym kontekście zidentyfikować. Opis może zawężać kategorię, nie wskazując jeszcze jedynego obiektu. Podobnie a book about music jest dowolną lub nowo wprowadzaną książką o muzyce. Zawsze połącz strukturę z sensem rozmowy.
- I want to buy a book about birds.Chcę kupić książkę o ptakach.
- The book about birds that you lent me is excellent.Książka o ptakach, którą mi pożyczyłeś, jest świetna.
W bardziej zaawansowanym języku the występuje też przed przymiotnikiem nazywającym grupę ludzi: the rich — ludzie bogaci. Taka grupa łączy się zwykle z czasownikiem w liczbie mnogiej: The rich are not all alike. Nie dodajesz końcówki s do rich. Nazwy geograficzne i utrwalone wyrażenia mają osobne wzorce; nie da się ich wszystkich wyprowadzić wyłącznie z zasady rozpoznawalności. Zostaną omówione w kolejnych lekcjach.
6. Przykład rozwiązany
Tekst brzmi: We stayed in a small hotel. ___ owner showed us our room. Hotel został już wprowadzony. Jego właściciel nie był wcześniej wymieniony, lecz związek z tym hotelem pozwala go rozpoznać w opowieści. Wpisz The. To przykład wiedzy wynikającej z kontekstu, a nie prostego powtórzenia tego samego rzeczownika. Gdyby chodziło o jednego z kilku współwłaścicieli, należałoby odpowiednio zmienić opis sytuacji.
Wstaw a lub the: I found a wallet. ___ wallet contained a photo.
Pokaż rozwiązanie i wyjaśnienie
The wallet. Mówimy o tym samym portfelu, który właśnie został znaleziony.
Porównaj sens: Children like games i The children in this room like games.
Pokaż rozwiązanie i wyjaśnienie
Pierwsze zdanie jest uogólnieniem o dzieciach. Drugie dotyczy określonej grupy w pokoju; the pomaga ją wskazać.
Sprawdź: skąd rozmówca wie, o czym mówisz, czy opisujesz całą kategorię, czy wybraną grupę, oraz czy przed rzeczownikiem nie stoi już my lub inny określnik. Ćwiczenia poniżej są autorskie.