Określniki – some, any, no

Robisz zakupy z kolegą. We need some bread — Potrzebujemy trochę chleba. Pytasz Do we have any eggs?, a potem zauważasz There are no eggs in the fridge. Some, any i no pozwalają mówić o ilości lub istnieniu bez podawania dokładnej liczby. Nie tworzą jednak prostego automatu „twierdzenie, pytanie, przeczenie”. Trzeba uwzględnić to, czy informujesz, proponujesz coś, oczekujesz potwierdzenia czy dajesz swobodny wybór.

1. Some: pewna liczba lub ilość

Some jest naturalne w wielu twierdzeniach z rzeczownikiem policzalnym mnogim albo niepoliczalnym: some apples, some milk. Informujesz, że coś jest lub czegoś potrzebujesz, bez dokładnego liczenia. Some samo nie oznacza zawsze małej ilości; kontekst może mówić o większym zasobie. Jeśli potrzebujesz precyzji, podaj liczbę lub miarę. Przy pojedynczym policzalnym rzeczowniku zwykle wybierzesz a/an, gdy wprowadzasz jedną zwykłą sztukę.

• I bought some apples.Kupiłem trochę jabłek.
• We need some time to decide.Potrzebujemy trochę czasu na decyzję.
• There is some milk in the fridge.W lodówce jest trochę mleka.

2. Any: neutralne pytanie i przeczenie

W pytaniu Have you got any questions? sprawdzasz, czy pytania w ogóle istnieją. W przeczeniu I haven't got any questions any współpracuje z przeczącym czasownikiem. Samo any nie znaczy „żaden” w każdej sytuacji; znaczenie braku powstaje tutaj z całej konstrukcji. Po any może stać liczba mnoga lub rzeczownik niepoliczalny. W standardowym zdaniu nie zamieniaj any na no, pozostawiając jednocześnie przeczenie czasownika.

• Do you have any questions?Czy masz jakieś pytania?
• We don't have any sugar.Nie mamy cukru.
• There aren't any chairs in the room.W pokoju nie ma żadnych krzeseł.

3. Some w pytaniach jest poprawne

W ofertach i prośbach some jest bardzo naturalne: Would you like some tea?, Could I have some water?. Mówiący proponuje coś dostępnego albo prosi o oczekiwaną porcję, zamiast neutralnie sprawdzać istnienie. Some pojawia się także, gdy spodziewasz się odpowiedzi twierdzącej: Didn't you buy some eggs?, jeśli pamiętasz plan zakupów. Sam pytajnik nie wystarcza więc do uznania some za błąd.

• Would you like some soup?Czy masz ochotę na zupę?
• Could you lend me some money?Czy możesz pożyczyć mi trochę pieniędzy?
• Didn't we leave some biscuits here?Czy nie zostawiliśmy tu trochę ciastek?

4. No: zero bez dodatkowego not

No stoi bezpośrednio przed rzeczownikiem i wyraża brak: no time, no tickets, no reason. Może łączyć się również z pojedynczym policzalnym rzeczownikiem. Czasownik pozostaje wtedy twierdzący: We have no time. Odpowiednikiem jest We don't have any time. Nie myl określnika no z not: not nie zajmuje po prostu tego samego miejsca przed zwykłym rzeczownikiem. Wypowiedź „Mam zero biletów” możesz zapisać na dwa standardowe sposoby, ale nie łącz obu przeczeń.

• There is no reason to worry.Nie ma powodu do zmartwienia.
• We have no tickets left.Nie zostały nam żadne bilety.

5. Rozszerzenie: any jako dowolny

W twierdzeniu You can choose any seat any znaczy „dowolne miejsce”. Może wtedy stać przed rzeczownikiem pojedynczym. W Any student can apply chodzi o każdego ucznia spełniającego kontekstowe warunki, bez wskazania jednego konkretnego. To inne użycie niż any w przeczeniu. Some z pojedynczym rzeczownikiem też jest możliwe, np. Some man called you — jakiś mężczyzna do ciebie dzwonił; sugeruje nieokreśloną lub nieznaną osobę.

• You can use any computer in this room.Możesz użyć dowolnego komputera w tym pokoju.
• If you have any problems, call me.Jeśli będziesz mieć jakieś problemy, zadzwoń do mnie.

Jeśli mówisz o części określonej grupy, użyj of: some of my friends, any of these books. Bez określnika zwykle wystarczy some friends, nie some of friends. No nie przyjmuje analogicznego no of; potrzebna jest forma none of: none of these books. W odpowiedzi na pytanie o znany rzeczownik możesz pominąć jego nazwę: Do you need paper? I have some. Brakujący rzeczownik musi być jednak zrozumiały z rozmowy.

6. Przykład rozwiązany

Przekształć We don't have any milk, używając no. Najpierw ustal, że sens to brak mleka. No już wnosi przeczenie, więc usuń don't. Podmiot we nadal łączy się z have. Otrzymujesz We have no milk. Gdyby zdanie zaczynało się od she, powstałoby She has no milk: po usunięciu doesn't czasownik odzyskuje formę has. Kontrola zaimka ilościowego musi więc obejmować również czasownik.

Lista kontroli: określ intencję, policzalność i liczbę; sprawdź jedno przeczenie; przed wskazaną grupą rozważ of. W autorskim treningu nie uznawaj zdania za błędne wyłącznie dlatego, że some pojawiło się w pytaniu.