Zaimki nieokreślone

Słyszysz pukanie, ale nie wiesz, kto stoi za drzwiami: Someone is at the door — Ktoś jest przy drzwiach. Someone pozwala mówić o osobie bez podawania jej tożsamości. Podobne rodziny wyrazów odnoszą się do rzeczy i miejsc: something, somewhere. Dzięki nim powiesz, że coś istnieje, że nie ma nic albo że reguła dotyczy wszystkich. Kluczowy jest sens całego zdania, a nie wyłącznie obecność pytajnika lub przeczenia.

1. Trzy kategorie odniesienia

Końcówki -one i -body wskazują osoby: someone, somebody. Końcówka -thing wskazuje rzeczy lub sprawy: something. Formy z -where odnoszą się do miejsca: somewhere; gramatycznie często są przysłówkami miejsca, ale warto uczyć się ich razem z tą rodziną. Someone i somebody mają zwykle to samo podstawowe znaczenie. Nie wybieraj między nimi według płci ani liczby osób. Zwróć uwagę na rozdzielną pisownię no one.

• Someone left a message.Ktoś zostawił wiadomość.
• Something smells good.Coś ładnie pachnie.
• We need somewhere quiet to talk.Potrzebujemy spokojnego miejsca do rozmowy.

2. Some i any: znaczenie, nie automat

Formy z some są częste w twierdzeniach, a formy z any w neutralnych pytaniach i przeczeniach: Did anyone call?, I didn't hear anything. To tendencja, nie zakaz innych użyć. W propozycji Would you like something to drink? something jest naturalne mimo pytania. W twierdzeniu Anyone can join anyone oznacza „każdy chętny, dowolna osoba”. Zastanów się więc, czy pytasz o istnienie, proponujesz coś, czy wyrażasz swobodny wybór.

• Did anyone see my keys?Czy ktoś widział moje klucze?
• I didn't buy anything.Nic nie kupiłem.
• Would you like something to eat?Czy masz ochotę coś zjeść?
• Anyone can try this activity.Każdy może spróbować tego ćwiczenia.

3. No i jedno przeczenie

Nothing, nobody i no one już wnoszą znaczenie przeczące. W standardowym zdaniu nie dodawaj drugiego przeczenia do czasownika: Nobody came, a nie nobody didn't come w zamierzonym znaczeniu „nikt nie przyszedł”. Możesz przekazać ten sam sens przez przeczący czasownik i formę z any: I saw nobody oraz I didn't see anybody. W transformacji pilnuj nie tylko zaimka, lecz także czasu i formy czasownika po did.

• Nobody answered the phone.Nikt nie odebrał telefonu.
• There is nothing in the box.W pudełku nic nie ma.
• We didn't go anywhere.Nigdzie nie poszliśmy.

4. Liczba pojedyncza czasownika

Someone, everybody, nobody i everything jako podmioty wymagają zwykle czasownika w liczbie pojedynczej: Someone has called, Everybody is ready. Everyone znaczeniowo obejmuje wielu ludzi, ale gramatycznie łączy się z is, nie are. Nie myl tego z późniejszym odniesieniem przez singular they: Everyone has their ticket. They are ready. Pierwszy czasownik zgadza się z everyone, drugi z they. Obie formy mogą współistnieć w spójnym tekście.

• Everyone needs a break.Każdy potrzebuje przerwy.
• Everything is ready.Wszystko jest gotowe.
• Someone has left their umbrella.Ktoś zostawił parasol.

5. Przymiotnik po zaimku

Zwykle przymiotnik stoi przed rzeczownikiem: an interesting book. Po zaimkach z tej rodziny szyk jest inny: something interesting, nobody famous, somewhere safe. Również else, czyli „inny, jeszcze”, stoi po zaimku: someone else, anything else. Nie twórz interesting something jako neutralnego odpowiednika „coś ciekawego”. Przy połączeniu z else i przynależnością apostrof pojawia się na końcu całej grupy: someone else's bag.

• Tell me something interesting.Powiedz mi coś ciekawego.
• Is there anything else you need?Czy potrzebujesz czegoś jeszcze?

6. Rozszerzenie: everybody a everything, nobody a not everybody

Everything dotyczy rzeczy lub spraw, everybody osób. Zdanie Everybody is ready nie oznacza tego samego co Everything is ready: gotowi mogą być ludzie albo przygotowania. Jeszcze ważniejszy kontrast to Nobody agreed — nikt się nie zgodził i Not everybody agreed — nie wszyscy się zgodzili. Drugie nie mówi, że liczba zgadzających się wynosi zero; pozostawia możliwość zgody części osób. W zadaniach nie zastępuj tych form bez sprawdzenia zakresu przeczenia.

Nie dodawaj po someone zwykłego rzeczownika na wzór some students. Someone już zastępuje osobę, więc „jakiś uczeń” to some student albo a student, nie someone student. Podobnie anything może wystąpić samodzielnie lub z opisem, ale nie pełni zwykłej funkcji any przed plural nouns. Rozdzielaj zatem naukę rodzin zaimków od określników stojących bezpośrednio przed rzeczownikiem.

7. Przykład rozwiązany

Przekształć I didn't hear anything, używając nothing. Najpierw ustal sens: brak usłyszanego dźwięku lub informacji. Nothing już zawiera przeczenie, dlatego usuń didn't. Czas przeszły musi jednak pozostać: forma podstawowa hear po did zmienia się w heard. Otrzymujesz I heard nothing. Odpowiedź I hear nothing zgubiłaby czas, a I didn't hear nothing nie zachowałaby standardowej konstrukcji pojedynczego przeczenia.

Kontrola: osoba, rzecz czy miejsce; istnienie, dowolność czy brak; jedno przeczenie; liczba czasownika; szyk przymiotnika. Autorskie zadania poniżej sprawdzają te różnice w nowych sytuacjach.