Organizujesz spotkanie i zlecasz asystentce wysłanie zaproszeń: I had my assistant send the invitations. W tej konstrukcji have wskazuje, że doprowadzasz do wykonania czynności przez inną osobę, np. wydając dyspozycję lub organizując jej pracę. Po nazwie wykonawcy stoi bezokolicznik bez to. Ważne jest nie tylko to, co zostało zrobione, ale również kto to zrobił.
1. Trzy role w zdaniu
W The manager had the technician check the projector kierownik organizuje działanie, technik je wykonuje, a projektor jest sprawdzanym przedmiotem. The technician to dopełnienie had i rozumiany podmiot check. Check ma formę podstawową bez to. Nie używamy checked, mimo że had wskazuje czas przeszły. Drugi czasownik nie stanowi osobnego orzeczenia w Past Simple.
We had a translator check the text. Translator sprawdza; text jest sprawdzany. Czas pokazuje had.
- She had her assistant arrange the meeting.Zleciła asystentowi zorganizowanie spotkania.
- We had an electrician inspect the wiring.Zleciliśmy elektrykowi sprawdzenie instalacji.
- The teacher had us compare our answers.Nauczyciel polecił nam porównać odpowiedzi.
Nie musi chodzić o płatną usługę ani agresywny przymus. Nauczyciel może po prostu organizować pracę grupy. W zwykłej twierdzącej relacji przeszłej have somebody do przedstawia zorganizowaną czynność jako wykonaną. Jeżeli chcesz powiedzieć tylko, że o coś poprosiłeś, ale nie wiesz, czy zostało zrobione, użyj ask somebody to do i podaj wynik osobno.
2. Formy czasu i dopełnienie
Have zmienia się na has przy trzeciej osobie w Present Simple, had w przeszłości oraz have po will, can lub did. Po nazwanym wykonawcy stale pozostaje forma podstawowa. Zaimki wykonawców to me, you, him, her, us, them. I'll have him call you oznacza „Zorganizuję, żeby do ciebie zadzwonił”. Him dzwoni, you jest odbiorcą telefonu.
| Funkcja | Przykład |
|---|---|
| rutynowe zlecenie | She has her assistant check every invoice. |
| przeszła czynność | She had her assistant check the invoice. |
| przyszła dyspozycja | She will have her assistant check it. |
| Present Perfect | She has had her assistant check it. |
W has had pierwszy element tworzy Perfect, a drugi jest trzecią formą have w znaczeniu zlecenia. Check nadal nie zmienia się w checked. Nie myl tego z She has checked it, w którym to ona sprawdziła rzecz. Dodatkowy wykonawca po had zmienia strukturę i role uczestników.
3. Pytania i przeczenia
Przy causative have w Present Simple i Past Simple używaj do/does/did: Did you have the caretaker open the hall? — Czy zleciłeś dozorcy otwarcie sali? I didn't have him call the client neguje zorganizowanie tej czynności. Nie dowodzi, że nie zadzwonił samodzielnie. W przyszłości operatorem jest will: Will you have someone meet us?
- Who did you have check the figures?Komu zleciłeś sprawdzenie liczb?
- We didn't have the interns handle the complaint.Nie zleciliśmy stażystom zajęcia się reklamacją.
- Can you have her send me the link?Czy możesz zorganizować, żeby wysłała mi link?
W pytaniu Who did you have check the figures pytasz o wykonawcę po have. Brak to nadal jest prawidłowy. Jeśli jednak pytasz, kto zorganizował działanie, konstrukcja będzie inna: Who had the assistant check the figures? Nie dodajesz neutralnego did, bo who zastępuje podmiot pierwszego czasownika.
4. Porównanie z have something done
I had a mechanic repair the bike skupia się na wykonawcy: mechanik naprawił rower. I had the bike repaired by a mechanic skupia się na rowerze jako przedmiocie usługi. Nie zamieniaj repair na repaired bez przesunięcia ról. I had the mechanic repaired mówiłoby o naprawianiu mechanika, a nie o jego pracy, i w zwykłym kontekście nie ma zamierzonego sensu.
5. Have, make, let i get
Have somebody do przedstawia organizację działania. Make somebody do często oznacza przymus lub spowodowanie, let somebody do — pozwolenie, a get somebody to do — doprowadzenie do działania, niekiedy przez przekonanie. Nie są to dokładne synonimy. Po get potrzebne jest to, po causative have go nie ma. Wybieraj czasownik na podstawie sytuacji, zamiast traktować zmianę jako ćwiczenie w usuwaniu jednego słowa.
W wyrażeniu I won't have you speak to me like that have może oznaczać brak tolerancji dla zachowania: „Nie pozwolę, żebyś tak do mnie mówił”. To szczególne użycie, a nie zwykłe zlecenie usługi. Istnieją także wzorce z -ing, np. have somebody waiting; nie stosuj do nich mechanicznie reguły bezokolicznika. Tutaj ćwiczymy świadomie have + wykonawca + do.
6. Rozwiąż transformację
Masz zdanie o tłumaczce, która na zlecenie organizatora przejrzała zaproszenie. Zaczynasz od The organiser. Wybierz had, potem the translator i check the invitation. Wynik: The organiser had the translator check the invitation. Gdy zdanie docelowe zaczyna się od The organiser had the invitation, użyj checked by the translator. Najpierw nazwij role, dopiero potem dobieraj formę.
Ułóż w przyszłości z will: organizujesz, żeby recepcjonista do ciebie zadzwonił.
Pokaż rozwiązanie i wyjaśnienie
I will have the receptionist call me. Receptionist dzwoni, me odbiera. Po call nie dodajemy to przed zwykłym dopełnieniem osoby.
Zmień na wzorzec skupiony na przedmiocie: We had an expert inspect the painting. Zachowaj wykonawcę.
Pokaż rozwiązanie i wyjaśnienie
We had the painting inspected by an expert. Painting podlega oględzinom, więc po nim potrzebna trzecia forma inspected.