Biologia — zadanie 18

← Wszystkie zadania — Biologia
Zadanie 18
Matura 2019 · czerwiec · Formuła 2015 · poziom rozszerzony
4 podzadania
Informacja do podzadań

W procesie replikacji DNA bierze udział m.in. prymaza – enzym, który katalizuje syntezę starterów będących krótkimi odcinkami RNA, komplementarnymi do matrycowego DNA. Łańcuchowa reakcja polimerazy (PCR) naśladuje replikację DNA i służy do powielania fragmentu DNA bez udziału komórek – w probówce.

Na poniższym schemacie przedstawiono proces dobudowywania komplementarnej nici w czasie replikacji DNA w komórce.

Na podstawie: http://faculty.samford.edu/~djohnso2/44962w/405/06/CELL4e-Fig-06-04-0.jpg

Schemat A. inicjacja replikacji, B. synteza startera, C. synteza DNA. Zawiera oznaczenia zasad nici matrycowej, prymazy, kierunków syntezy oraz klamry wskazujące odcinki RNA i DNA.

Zadanie 18.1

1 pkt

W procesie replikacji DNA bierze udział m.in. prymaza – enzym, który katalizuje syntezę starterów będących krótkimi odcinkami RNA, komplementarnymi do matrycowego DNA. Łańcuchowa reakcja polimerazy (PCR) naśladuje replikację DNA i służy do powielania fragmentu DNA bez udziału komórek – w probówce.

Na poniższym schemacie przedstawiono proces dobudowywania komplementarnej nici w czasie replikacji DNA w komórce.

Na podstawie: http://faculty.samford.edu/~djohnso2/44962w/405/06/CELL4e-Fig-06-04-0.jpg

Podaj, używając symboli: A, T, C, G, U, sekwencje nukleotydowe fragmentu nici RNA i fragmentu nici DNA, które zaznaczono klamrami na rysunku C.

RNA: 5’ … 3’

DNA: 5’ … 3’

Schemat A–C dobudowywania nici podczas replikacji DNA, z oznaczeniami RNA i DNA oraz klamrami na rysunku C.

Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Rozwiązanie

RNA: 5’ C U C U 3’
DNA: 5’ A A C T G A 3’

Schemat punktowania

1 p. – za poprawne podanie sekwencji nukleotydowych RNA i DNA stanowiących uzupełnienie schematu C.

0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.

Zadanie 18.2

1 pkt

W procesie replikacji DNA bierze udział m.in. prymaza – enzym, który katalizuje syntezę starterów będących krótkimi odcinkami RNA, komplementarnymi do matrycowego DNA. Łańcuchowa reakcja polimerazy (PCR) naśladuje replikację DNA i służy do powielania fragmentu DNA bez udziału komórek – w probówce.

Na poniższym schemacie przedstawiono proces dobudowywania komplementarnej nici w czasie replikacji DNA w komórce.

Na podstawie: Samford University, rysunek CELL4e-Fig-06-04-0.jpg.

Wybierz spośród A–D i zaznacz prawidłowe dokończenie poniższego zdania.

Replikacja DNA jądrowego zachodzi w czasie cyklu komórkowego podczas

Schemat dobudowywania komplementarnej nici podczas replikacji DNA: A. inicjacja replikacji, B. synteza startera, C. synteza DNA; z oznaczeniami matrycowej nici DNA, prymazy, RNA oraz DNA.

A.

fazy G1.

B.

fazy S.

C.

fazy G2.

D.

fazy M.

Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Rozwiązanie

B.

Schemat punktowania

1 p. – za prawidłowe zaznaczenie dokończenia zdania.

0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.

Zadanie 18.3

1 pkt

W procesie replikacji DNA bierze udział m.in. prymaza – enzym, który katalizuje syntezę starterów będących krótkimi odcinkami RNA, komplementarnymi do matrycowego DNA. Łańcuchowa reakcja polimerazy (PCR) naśladuje replikację DNA i służy do powielania fragmentu DNA bez udziału komórek – w probówce.

Na poniższym schemacie przedstawiono proces dobudowywania komplementarnej nici w czasie replikacji DNA w komórce.

Na podstawie: http://faculty.samford.edu/~djohnso2/44962w/405/06/CELL4e-Fig-06-04-0.jpg

Podaj nazwę wiązań występujących w cząsteczce DNA, które są rozrywane podczas replikacji przy udziale helikazy, oraz nazwę czynnika, który powoduje ich rozerwanie podczas przebiegu PCR.

Nazwa wiązań:

Nazwa czynnika:

Schemat A–C przedstawiający inicjację replikacji, syntezę startera RNA i syntezę DNA, z oznaczeniami matrycowej nici DNA oraz kierunku 3′–5′.

Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Rozwiązanie

  • Nazwa wiązań: (wiązania) wodorowe
  • Nazwa czynnika: wysoka temperatura / temperatura ok. 95°C / temperatura ok. 90 C.

Schemat punktowania

1 p. – za podanie poprawnej nazwy wiązań, które ulegają rozerwaniu podczas replikacji DNA oraz poprawne określenie wysokiej temperatury jako czynnika, który powoduje rozerwanie tych wiązań (wiązań wodorowych) w czasie przebiegu PCR.

0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.

Zadanie 18.4

1 pkt

W procesie replikacji DNA bierze udział m.in. prymaza – enzym, który katalizuje syntezę starterów będących krótkimi odcinkami RNA, komplementarnymi do matrycowego DNA. Łańcuchowa reakcja polimerazy (PCR) naśladuje replikację DNA i służy do powielania fragmentu DNA bez udziału komórek – w probówce.

Na poniższym schemacie przedstawiono proces dobudowywania komplementarnej nici w czasie replikacji DNA w komórce.

Na podstawie: http://faculty.samford.edu/~djohnso2/44962w/405/06/CELL4e-Fig-06-04-0.jpg

Spośród wymienionych poniżej przykładów A–D wybierz i zaznacz ten, do którego niezbędne jest zastosowanie techniki PCR.

Schemat etapów A–C dobudowywania nici komplementarnej podczas replikacji DNA, z oznaczeniami matrycowej nici DNA, prymazy, startera RNA i dobudowywanej nici DNA.

A.

Diagnostyka zespołu Turnera u noworodków.

B.

Określanie oporności szczepów bakterii na dany antybiotyk.

C.

Oznaczanie poziomu TSH (hormonu tyreotropowego) we krwi pacjenta.

D.

Ustalanie tożsamości przestępcy na podstawie śladowej ilości materiału genetycznego.

Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Rozwiązanie

D.

Schemat punktowania

1 p. – za prawidłowe zaznaczenie przykładu, do którego niezbędne jest zastosowanie techniki PCR.

0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.