Biologia — zadanie 2

← Wszystkie zadania — Biologia
Zadanie 2
Matura 2025 · maj · Formuła 2023 · poziom rozszerzony
2 podzadania
Informacja do podzadań

Plastydy to zróżnicowana pod względem budowy i funkcji grupa organellów roślinnych. Do plastydów zaliczamy m.in.: proplastydy, amyloplasty, etioplasty, chloroplasty oraz chromoplasty. Podczas rozwoju rośliny jedne formy plastydów mogą się przekształcać w inne formy plastydów.

Poniżej przedstawiono mikrofotografie niewybarwionych tkanek roślinnych z widocznymi plastydami.

Uwaga: nie zachowano wspólnej skali mikrofotografii.

Na podstawie: P. Wojtaszek i in. (red.), Biologia komórki roślinnej. Struktura, Warszawa 2006. Fotografie: K. Peters; R. Vossen, Microscopy of Nature, […] (microscopyofnature.com); M. Megías i in., Atlas of Plant and Animal Histology (megias.webs.uvigo.es).

Trzy mikrofotografie oznaczone A, B i C. A przedstawia zielone plastydy w komórkach roślinnych, B – żółtopomarańczowe plastydy, C – jasne, owalne struktury w komórkach.

Zadanie 2.1

2 pkt
Komórka – budowa i funkcje
48%średni wynik CKE
Średni procent zdobytych punktów. Wyższy wynik oznacza, że zadanie było łatwiejsze dla zdających.

Plastydy to zróżnicowana pod względem budowy i funkcji grupa organellów roślinnych. Do plastydów zaliczamy m.in.: proplastydy, amyloplasty, etioplasty, chloroplasty oraz chromoplasty. Podczas rozwoju rośliny jedne formy plastydów mogą się przekształcać w inne formy plastydów.

Poniżej przedstawiono mikrofotografie niewybarwionych tkanek roślinnych z widocznymi plastydami.

Uwaga: nie zachowano wspólnej skali mikrofotografii.

Na podstawie: P. Wojtaszek i in. (red.), Biologia komórki roślinnej. Struktura, Warszawa 2006.
Fotografie: K. Peters; R. Vossen, Microscopy of Nature, […] (microscopyofnature.com);
M. Megías i in., Atlas of Plant and Animal Histology (megias.webs.uvigo.es).

Uzupełnij poniższe zdanie tak, aby w poprawny sposób opisywało przemiany plastydów. Wpisz w wyznaczone miejsca odpowiednie nazwy plastydów oraz oznaczenia literowe mikrofotografii (A–C).

Podczas dojrzewania owoców obecne w fotosyntetyzującej części owocu ........................., widoczne na mikrofotografii ........, mogą się przekształcać w ........................ – plastydy wypełnione karotenoidami, widoczne na mikrofotografii ........ .

Trzy mikrofotografie tkanek roślinnych oznaczone literami A, B i C.

Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Podczas dojrzewania owoców obecne w fotosyntetyzującej części owocu chloroplasty, widoczne na mikrofotografii A, mogą się przekształcać w chromoplasty – plastydy wypełnione karotenoidami, widoczne na mikrofotografii B.

2 pkt – za poprawne uzupełnienie czterech luk.

1 pkt – za poprawne uzupełnienie trzech luk.

0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Zadanie 2.2

1 pkt
Komórka – budowa i funkcje
16%średni wynik CKE
Średni procent zdobytych punktów. Wyższy wynik oznacza, że zadanie było łatwiejsze dla zdających.

Plastydy to zróżnicowana pod względem budowy i funkcji grupa organellów roślinnych. Do plastydów zaliczamy m.in.: proplastydy, amyloplasty, etioplasty, chloroplasty oraz chromoplasty. Podczas rozwoju rośliny jedne formy plastydów mogą się przekształcać w inne formy plastydów.

Poniżej przedstawiono mikrofotografie niewybarwionych tkanek roślinnych z widocznymi plastydami.

Uwaga: nie zachowano wspólnej skali mikrofotografii.

Na podstawie: P. Wojtaszek i in. (red.), Biologia komórki roślinnej. Struktura, Warszawa 2006. Fotografie: K. Peters; R. Vossen, Microscopy of Nature, [...] (microscopyofnature.com); M. Megías i in., Atlas of Plant and Animal Histology (megias.webs.uvigo.es).

Podaj jedną cechę budowy występującą u wszystkich pięciu form plastydów roślinnych wymienionych w tekście.

Trzy mikrofotografie tkanek roślinnych oznaczone A, B i C.

Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Przykładowe odpowiedzi

  • otoczenie dwiema błonami
  • oddzielenie od cytozolu błoną biologiczną
  • obecność rybosomów
  • kolisty DNA / obecność DNA / obecność materiału genetycznego
  • duża zawartość sulfolipidów i galaktolipidów w błonach przy małej zawartości fosfolipidów
  • wypełnienie macierzą / matrix / stromą

Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do otoczenia plastydów błoną komórkową lub podwójną błoną.

1 pkt – za podanie jednej przykładowej wspólnej cechy budowy dla plastydów wymienionych w tekście.

0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.