Biologia — zadanie 3

← Wszystkie zadania — Biologia
Zadanie 3
Matura 2020 · czerwiec · Formuła 2015 · poziom rozszerzony
2 podzadania
Informacja do podzadań

W wielu komórkach zwierzęcych błona komórkowa stanowi zaledwie 2–5% powierzchni wszystkich błon cytoplazmatycznych, a 95–98% powierzchni przypada na błony wewnątrzkomórkowe. Metabolizm typów komórek przedstawionych w tabeli zachodzi w większości przy udziale ich błon wewnętrznych.

Rodzaj błonyUdział procentowy błony w całkowitej powierzchni błon komórki
komórki wątroby (hepatocyty)komórki zewnątrzwydzielnicze trzustki
błona komórkowa25
błona siateczki śródplazmatycznej szorstkiej3560
błona siateczki śródplazmatycznej gładkiej16< 1
błona aparatu Golgiego710
zewnętrzna błona mitochondrialna74
wewnętrzna błona mitochondrialna3217
inneok. 1ok. 3

Na podstawie: R. Milo, R. Phillips, Cell Biology by the Numbers, Garland Science, 2015.

Zadanie 3.1

1 pkt

W wielu komórkach zwierzęcych błona komórkowa stanowi zaledwie 2–5% powierzchni wszystkich błon cytoplazmatycznych, a 95–98% powierzchni przypada na błony wewnątrzkomórkowe. Metabolizm typów komórek przedstawionych w tabeli zachodzi w większości przy udziale ich błon wewnętrznych.

Rodzaj błonyKomórki wątroby (hepatocyty) – udział procentowy błony w całkowitej powierzchni błon komórkiKomórki zewnątrzwydzielnicze trzustki – udział procentowy błony w całkowitej powierzchni błon komórki
błona komórkowa25
błona siateczki śródplazmatycznej szorstkiej3560
błona siateczki śródplazmatycznej gładkiej16< 1
błona aparatu Golgiego710
zewnętrzna błona mitochondrialna74
wewnętrzna błona mitochondrialna3217
inneok. 1ok. 3

Na podstawie: R. Milo, R. Phillips, Cell Biology by the Numbers, Garland Science, 2015.

Zaznacz poprawne dokończenie poniższego zdania – wybierz odpowiedź spośród A–B oraz odpowiedź spośród 1.–3.

Większy procentowy udział błon siateczki śródplazmatycznej gładkiej w całkowitej powierzchni błon komórki występuje w …, ponieważ …

A. komórkach wątroby,
B. komórkach zewnątrzwydzielniczych trzustki,
1. zachodzą tam procesy związane z syntezą cholesterolu.
2. są one odpowiedzialne za wydzielanie hormonów.
3. odpowiadają one za syntezę białek, które umożliwiają np. detoksykację.
Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Rozwiązanie

A 1.

Schemat punktowania

1 p. – za wskazanie obu poprawnych odpowiedzi.

0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.

Zadanie 3.2

1 pkt

Na podstawie informacji z tabeli określ, które z przedstawionych komórek – komórki wątroby czy komórki trzustki – mają większą zdolność do syntezy ATP. Odpowiedź uzasadnij.

Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Przykładowe rozwiązania

Komórki wątroby, ponieważ

  • w tych komórkach większy udział niż w komórkach trzustki stanowią wewnętrzne błony mitochondrialne, na których zachodzi synteza ATP.
  • na wewnętrznej błonie mitochondrium, która ma większy udział w komórkach wątroby, zachodzi fosforylacja oksydacyjna, w wyniku czego powstaje ATP (będące bezpośrednim źródłem energii wykorzystywanej w komórce).
  • jest prawdopodobne, że jest więcej mitochondriów, a więc więcej wewnętrznych błon mitochondrialnych, na których zachodzi synteza ATP.
  • hepatocyty – udział % wewnętrznej błony mitochondrialnej jest większy niż w przypadku trzustki, a na wewnętrznej błonie przebiega łańcuch oddechowy, w wyniku którego produkowane jest ATP.

Schemat punktowania

1 p. – za odpowiedź wskazującą komórki wątroby wraz z poprawnym uzasadnieniem odnoszącym się do dużego udziału powierzchni błony wewnętrznej mitochondrialnej w tych komórkach oraz do znaczenia tej błony dla powstawania ATP.

0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.