Biologia — zadanie 22

← Wszystkie zadania — Biologia
Zadanie 22
Matura 2026 · maj · Formuła 2023 · poziom rozszerzony
2 podzadania
Informacja do podzadań

W wodach śródlądowych zachodniej Europy udokumentowano współwystępowanie dwóch gatunków obcych pochodzących z rejonu Morza Kaspijskiego i z zachodniej Syberii: pasożytniczej przywry Bucephalus polymorphus oraz małża – racicznicy zmiennej (Dreissena polymorpha). Racicznica zmienna pojawiła się w wodach zachodniej Europy już w XIX wieku, a przywra – pod koniec XX wieku.

Cykl życiowy B. polymorphus rozpoczyna się od pojawienia się pierwszego stadium larwalnego – miracidium, które może wniknąć tylko do ciała racicznicy zmiennej, małża prowadzącego osiadły tryb życia. Miracidium w ciele małża rozwija się w sporocystę, a w sporocyście dojrzewają cerkarie. Dojrzałe cerkarie opuszczają ciało racicznicy i dostają się do wody. Następnie, po wniknięciu do ciała ryb z rodziny karpiowatych, cerkarie przekształcają się w metacerkarie. Kolejnym żywicielem B. polymorphus są różne gatunki ryb rybożernych – po zjedzeniu ofiary z metacerkariami w organizmie ryb rybożernych przywry dojrzewają płciowo i dochodzi do zapłodnienia.

Na podstawie: D. Rachalewska, „Invasional meltdown” zbieg okoliczności czy reguła?, „Kosmos” 63(1), 2014.

Zadanie 22.1

1 pkt
Zwierzęta bezkręgowe
48%średni wynik CKE
Średni procent zdobytych punktów. Wyższy wynik oznacza, że zadanie było łatwiejsze dla zdających.

Wypisz z tekstu żywicieli pośrednich oraz żywicieli ostatecznych przywry B. polymorphus.

Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Przykładowe odpowiedzi

Żywiciele pośredni:

  • racicznica zmienna / Dreissena polymorpha / racicznica / Dreissena / małż
  • ryby karpiowate / Cyprinidae

Żywiciele ostateczni:

  • ryby rybożerne

1 pkt – poprawne wypisanie z tekstu wszystkich żywicieli pośrednich i ostatecznych przywry B. polymorphus.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Zadanie 22.2

1 pkt
Zwierzęta bezkręgowe
58%średni wynik CKE
Średni procent zdobytych punktów. Wyższy wynik oznacza, że zadanie było łatwiejsze dla zdających.

Uzasadnij, że obecność racicznicy zmiennej jest niezbędna do zamknięcia cyklu życiowego przywry B. polymorphus.

Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Przykładowe odpowiedzi

  • Pierwszym żywicielem pośrednim tej przywry może być tylko racicznica zmienna.
  • Racicznica jest niezbędna do rozwoju sporocyst i cerkarii B. polymorphus.
  • Na pewnym etapie larwy mogą żyć wyłącznie w racicznicy.
  • Miracidium może wnikać jedynie do ciała D. polymorpha.

1 pkt – poprawne uzasadnienie, uwzględniające specyficzność pierwszego żywiciela pośredniego.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.