Biologia — zadanie 13

← Wszystkie zadania — Biologia
Zadanie 13
Matura 2016 · czerwiec · Formuła 2015 · poziom rozszerzony
3 podzadania
Informacja do podzadań

Na rysunkach przedstawiono mechanizm transportu dwutlenku węgla z tkanek do płuc.

Na podstawie: J.M. Berg, J.L. Tymoczko, L. Stryer, Biochemia, Warszawa 2009.

Schemat transportu dwutlenku węgla z tkanek do płuc, obejmujący tkanki ciała, naczynie włosowate, erytrocyt i płuco; legenda: Hb – hemoglobina.

Zadanie 13.1

1 pkt

Na rysunkach przedstawiono mechanizm transportu dwutlenku węgla z tkanek do płuc.

Hb – hemoglobina

Na podstawie: J.M. Berg, J.L. Tymoczko, L. Stryer, Biochemia, Warszawa 2009.

Na podstawie analizy rysunku dokończ opis (1.–3.) drogi dwutlenku węgla z tkanek organizmu do osocza krwi – odnieś się do procesów oznaczonych na rysunku cyframi 2 i 3.

1. Dwutlenek węgla wytworzony przez komórki tkanki dyfunduje do naczynia krwionośnego i wnika do erytrocytu.

2.

3.

Dwa rysunki przedstawiające transport dwutlenku węgla w tkankach ciała i płucach, wraz z oznaczeniami procesów 1, 2 i 3 oraz legendą Hb – hemoglobina.

Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Rozwiązanie

2. (We wnętrzu erytrocytu) CO2 reaguje /łączy się z wodą w wyniku czego powstaje H+ i HCO3− / powstają jony wodorowęglanowe / anhydraza węglanowa katalizuje reakcję wytworzenia kwasu węglowego.

3. HCO3− / anion wodorowęglanowy przenika / dyfunduje z erytrocytu do osocza krwi.

Schemat punktowania

1 p. – za prawidłowe uzupełnienie obydwu etapów drogi CO2 z tkanek do osocza krwi uwzględniające powstanie i przemieszczanie się jonów wodorowęglanowych.

0 p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.

Zadanie 13.2

1 pkt

Na rysunkach przedstawiono mechanizm transportu dwutlenku węgla z tkanek do płuc.

Hb – hemoglobina

Na podstawie: J.M. Berg, J.L. Tymoczko, L. Stryer, Biochemia, Warszawa 2009.

Na podstawie analizy rysunku podaj inny, niż oznaczony cyframi 2 i 3, sposób transportu dwutlenku węgla z tkanek do płuc.

Dwa rysunki przedstawiające transport dwutlenku węgla w tkankach ciała i w płucach, wraz z oznaczeniami procesów 1, 2 i 3.

Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Schemat punktowania

1 p. – za prawidłowe podanie innego, widocznego na rysunku, sposobu transportu CO2.

0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.

Przykładowe rozwiązania

  • CO2 jest transportowany przez erytrocyty w postaci karbaminohemoglobiny / karbohemoglobiny.
  • CO2 we wnętrzu erytrocytu łączy się nietrwale z hemoglobiną / globiną i w ten sposób transportowany jest do płuc / HbCO2, HHbCO2.
  • rozpuszczony (fizycznie) w osoczu krwi / CO2.

Zadanie 13.3

1 pkt

Na rysunkach przedstawiono mechanizm transportu dwutlenku węgla z tkanek do płuc.

Hb – hemoglobina

Na podstawie: J.M. Berg, J.L. Tymoczko, L. Stryer, Biochemia, Warszawa 2009.

Podaj nazwy dwóch struktur widocznych na rysunkach i zbudowanych z nabłonka jednowarstwowego płaskiego oraz określ znaczenie tej wspólnej cechy ich budowy dla wymiany gazowej w organizmie.

Dwa rysunki przedstawiające transport dwutlenku węgla w tkankach ciała i płucach, wraz z oznaczeniami struktur i przemian.

Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Rozwiązanie

  • Struktury: 1. ściana naczynia włosowatego / śródbłonek, 2. ściana pęcherzyka płucnego (kolejność nie ma znaczenia).
  • Znaczenie: Dzięki temu, że ściany naczyń włosowatych i pęcherzyków płucnych są cienkie / jednowarstwowe, ułatwia to dyfuzję gazów oddechowych w płucach / z pęcherzyków płucnych do krwi.

Schemat punktowania

1 p. – za prawidłowe podanie nazw obu struktur wraz z określeniem znaczenia ich budowy dla wymiany gazowej.

0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.