Jedna z grup antygenów, znajdujących się na powierzchni ludzkich erytrocytów, określana jest jako grupa MN. Allele determinujące grupę krwi MN są kodominujące, co pozwala rozróżnić wszystkie trzy genotypy: MM, MN, NN.
Poniżej podano dane o liczzbie genotypów dla grupy krwi MN występujące u ludzi w Stanach Zjednoczonych, dla próby liczącej 1000 osób.
| Genotyp | Liczba osób |
|---|---|
| MM | 320 |
| MN | 480 |
| NN | 200 |
| Razem | 1000 |
Na podstawie: E.P. Solomon, L.R. Berg, D.W. Martin, Biologia, Warszawa 2014.
Zadanie 20.1
Jedna z grup antygenów, znajdujących się na powierzchni ludzkich erytrocytów, określana jest jako grupa MN. Allele determinujące grupę krwi MN są kodominujące, co pozwala rozróżnić wszystkie trzy genotypy: MM, MN, NN.
Poniżej podano dane o liczbie genotypów dla grupy krwi MN występujące u ludzi w Stanach Zjednoczonych, dla próby liczącej 1000 osób.
| Genotyp | Liczba osób |
|---|---|
| MM | 320 |
| MN | 480 |
| NN | 200 |
| Razem | 1000 |
Na podstawie: E.P. Solomon, L.R. Berg, D.W. Martin, Biologia, Warszawa 2014.
Oblicz częstości obu alleli warunkujących grupę krwi MN w tej próbie. Zapisz obliczenia.
Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź
Rozwiązanie
(Jeżeli próba ma 1000 diploidalnych osobników to w badanej próbie jest 2000 alleli.)
- częstość allelu M: \(p=(2\times320+480):2000=0{,}56\)
- częstość allelu N: \(q=(2\times200+480):2000=0{,}44\) lub \(1-0{,}56=0{,}44\)
Uwaga:
Zdający może obliczyć na podstawie danych z tabeli częstość jednego allelu (M lub N) a częstość drugiego otrzymać odejmując uzyskaną wartość od 1, lub stosując inny sposób obliczenia:
\(MM=p^2,\ NN=q^2,\ MN=2pq.\)
\(p=M\) to pierwiastek z \(0{,}32=0{,}5656854\) (0,57)
\(q=N\) to pierwiastek z \(0{,}2=0{,}4472135\), (0,45)
Schemat punktowania
1 p. – za poprawne obliczenie częstości każdego z dwóch alleli warunkujących grupę krwi MN w badanej populacji wynikających z prawa Hardy’ego-Weinberga.
0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.
Zadanie 20.2
Na podstawie częstości alleli oblicz oczekiwane częstości poszczególnych genotypów, przy założeniu, że populacja była w stanie równowagi genetycznej.
Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź
Rozwiązanie
- częstość genotypu MM wynosi:
\(p\times p=p^2\); \(M^2=0{,}56^2=0{,}3136\) (≈ 0,31) - częstość genotypu MN (wynosi:
\((p\times q)+(p\times q)=2pq\); \(2MN=2\times0{,}56\times0{,}44=0{,}4928\) (≈ 0,49) - częstość genotypu NN wynosi:
\((q\times q)\); \(N^2=0{,}44^2=0{,}1936\) (≈ 0,20)
Uwaga:
Zdający może podać tylko wyniki obliczeń oczekiwanych częstości genotypów w przypadku, gdy prawidłowo obliczył częstości alleli w zadaniu 20.1, świadczące o umiejętności zastosowania prawa Hardy’ego-Weinberga.
Schemat punktowania
1 p. – za prawidłowe obliczenie oczekiwanych częstości wszystkich trzech genotypów na podstawie obliczonych częstości alleli.
0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.