Przyimki czasu

Termin spotkania można opisać jako godzinę, dzień albo dłuższy okres. At six, on Monday i in September odpowiadają różnym sposobom wskazania czasu. Inne przyimki mówią o długości, początku lub granicy działania. Żeby wybrać właściwy, ustal najpierw, czy podajesz moment, okres trwania, termin wykonania czy punkt początkowy. Polskie „w”, „od” i „do” nie mają po jednym stałym angielskim odpowiedniku.

At, on i in jako punkt wyjścia

At stosujemy z godziną i określeniami takimi jak noon, midnight oraz night. On łączy się z dniem tygodnia i konkretną datą. In wskazuje miesiące, lata, pory roku oraz części dnia, gdy mówimy o nich ogólnie. To użyteczny rdzeń, który następnie trzeba uzupełnić bardziej szczegółowymi wyrażeniami.

• The lesson starts at half past six.Lekcja zaczyna się o wpół do siódmej.

• We are meeting on 12 October.Spotykamy się 12 października.

W in the morning mówisz o poranku ogólnie, ale on Monday morning wskazujesz konkretny poranek określonego dnia. Podobnie on a cold winter evening opisuje pewien wieczór, nie ogólną część doby. Nie wybieraj in wyłącznie dlatego, że w wyrażeniu zauważyłeś morning albo evening; przeczytaj całą grupę.

• I usually study in the evening.Zwykle uczę się wieczorem.

• We arrived on Friday morning.Przyjechaliśmy w piątek rano.

Czasem nie używamy przyimka

Przed next, last, this i every w typowych określeniach czasu nie dodajemy in, on ani at: next week, last Monday, this morning, every summer. Nie pisz on next Monday. To nie znaczy, że wyrazy te nigdy nie mogą stać po przyimku, ale w podstawowym określeniu terminu sam zwrot wystarcza.

• I'll call you next week.Zadzwonię do ciebie w przyszłym tygodniu.

• We go there every summer.Jeździmy tam każdego lata.

Tomorrow i yesterday również zwykle nie wymagają przyimka. In two days oznacza za dwa dni, licząc od przyjętego momentu. Wyrażenie może także opisywać czas potrzebny do ukończenia czynności: She finished it in two days. Nie myl tego z for two days, które podaje długość trwania, bez identycznego nacisku na ukończenie.

For i since

For wprowadza długość okresu: for three weeks. Since wskazuje początek: since March. Jeżeli stan trwa do teraz, często potrzebujesz Present Perfect. Same przyimki nie wymuszają jednak zawsze jednego czasu: We stayed for a week opisuje zakończony pobyt, a for nadal znaczy przez tydzień. Czas wybierasz dla całej sytuacji.

• I have lived here for three years.Mieszkam tu od trzech lat.

• She has worked here since June.Pracuje tu od czerwca.

Po since może pojawić się także zdanie wskazujące wydarzenie początkowe: since I moved here. Nie myl przyimka lub spójnika czasowego since z since oznaczającym ponieważ. We have been friends since school opisuje początek znajomości, a Since you are here, let's begin podaje powód rozpoczęcia. Kontekst rozstrzyga funkcję.

By i until: wykonanie czy trwanie

By Friday wyznacza najpóźniejszy termin wykonania. Until Friday oznacza, że stan lub czynność trwa do piątku. Send the form by Friday wymaga wysłania najpóźniej w piątek. Stay here until Friday każe pozostać do tego dnia. Nie zamieniaj przyimków tylko dlatego, że oba można po polsku oddać przez „do piątku”.

• Please reply by Thursday.Proszę odpowiedzieć najpóźniej do czwartku.

• I'll stay here until Thursday.Zostanę tutaj do czwartku.

W przeczeniu not until wskazuje, że coś nastąpi dopiero od pewnego momentu: The shop doesn't open until nine. To nie jest termin na otwarcie przed dziewiątą. Gdy dokładna godzina graniczna ma znaczenie praktyczne, podaj ją wprost. Samo by Friday nie określa szczegółowych zasad instytucji dotyczących godziny odbioru.

During i while

During jest przyimkiem i poprzedza rzeczownik lub grupę rzeczownikową: during the lesson. While jest spójnikiem i może poprzedzać zdanie: while we were studying. Nie pisz during we studied. During mówi o okresie, w którym coś się wydarza, a for o długości. During the holiday nie mówi, czy zdarzenie trwało całe wakacje.

• My phone rang during the meeting.Telefon zadzwonił mi podczas spotkania.

• My phone rang while I was speaking.Telefon zadzwonił mi, gdy mówiłem.

Rozszerzenie: stałe zwroty i odmiany

At the weekend jest częste w brytyjskim angielskim, a on the weekend w amerykańskim. Oba wzory mogą być poprawne. At Christmas zwykle wskazuje okres świąteczny, on Christmas Day konkretny dzień. On time oznacza punktualnie, a in time wystarczająco wcześnie, by zdążyć na coś. Nie oceniaj jednego wariantu odmianowego jako błędu bez wskazania wymaganego standardu.

W planowaniu sprawdź także kolejność: before poprzedza zdarzenie, after następuje po nim, a from Monday to Friday podaje zakres. Zakres sam nie wyjaśnia, czy zajęcia odbywają się każdego dnia; to trzeba dopowiedzieć. Przyimki pomagają określać czas, lecz nie zastępują wszystkich praktycznych szczegółów harmonogramu.

Kontrolę zacznij od rodzaju informacji: moment, okres, długość, początek czy termin końcowy. Potem sprawdź formę po wybranym wyrazie, szczególnie during i while. Na końcu odczytaj całe zdanie i upewnij się, że by nie zostało użyte do trwania albo until do jednorazowego wykonania zadania.

Rozwiązanie krok po kroku

Masz napisać, że raport należy oddać najpóźniej w piątek. Szukasz terminu wykonania pojedynczej czynności, więc wybierasz by: Please submit the report by Friday. Wersja Please work on the report until Friday opisuje trwanie pracy do piątku, nie gwarantuje oddania raportu. Przed wyborem przyimka nazwij czynność. Samo polskie „do piątku” jest za mało precyzyjne, ponieważ z submit i work on buduje różne relacje czasowe.

Typowe błędy

Quiz i zadania poniżej stanowią autorski trening językowy.