Zakres opracowania: mit o wojnie trojańskiej w „Mitologii” Jana Parandowskiego, od sporu bogiń do upadku Troi. Nie jest to streszczenie wyłącznie „Iliady”.
Wesele, jabłko i wybór Parysa
Początek konfliktu łączy się z weselem Peleusa i Tetydy. Eris, bogini niezgody, nie zostaje zaproszona i wywołuje spór, podrzucając jabłko przeznaczone dla najpiękniejszej. O wyróżnienie rywalizują Hera, Atena i Afrodyta. Rozstrzygnięcie zostaje powierzone Parysowi.
Parys jest synem trojańskiego króla Priama i Hekabe. Wcześniej, z powodu zapowiedzi nieszczęścia dla miasta, został porzucony, lecz przeżył i wychował się poza dworem. Boginie obiecują mu różne korzyści: władzę, mądrość oraz miłość Heleny. Królewicz wybiera Afrodytę. Jego późniejsze rozpoznanie przez rodzinę i powrót na dwór nie usuwają niebezpieczeństwa związanego z dawną przepowiednią.
Uprowadzenie Heleny i przygotowania Greków
Helena jest żoną Menelaosa, króla Sparty. Parys przybywa do niego jako gość i korzysta z życzliwego przyjęcia. Pod nieobecność gospodarza zabiera Helenę do Troi. Wydarzenie narusza nie tylko małżeństwo, lecz także zasady gościnności, które miały chronić przybysza i jego gospodarza.
Menelaos uzyskuje pomoc innych władców greckich. Dowództwo wyprawy obejmuje jego brat Agamemnon. Wśród wojowników ma znaleźć się Achilles, którego matka Tetyda próbuje ochronić przed udziałem w wojnie. Ukrywa syna wśród dziewcząt na dworze Likomedesa. Odyseusz, posługując się podstępem z darami, rozpoznaje jednak młodzieńca po zainteresowaniu bronią i pozyskuje go dla wyprawy.
Przed ostatecznym rozstrzygnięciem siłą Menelaos i Odyseusz udają się z poselstwem do Troi. Mimo głosu Antenora Trojanie nie godzą się oddać Heleny. Rozpoczyna się wojna, której nie udaje się zakończyć szybkim atakiem.
Dziesiąty rok: gniew Achillesa
Długotrwałe oblężenie wyczerpuje walczących. W dziesiątym roku w obozie greckim wybucha zaraza zesłana przez Apollina. Jej przyczyną jest postępowanie Agamemnona wobec kapłana Chryzesa, domagającego się oddania porwanej córki. Wódz musi ustąpić, lecz odbiera Achillesowi Bryzeidę jako rekompensatę za własną stratę.
Achilles odczuwa tę decyzję jako zniewagę i odmawia udziału w dalszych walkach. Jego nieobecność osłabia Greków. Trojanie, których najważniejszym obrońcą jest Hektor, zyskują przewagę i zagrażają przeciwnikom w pobliżu okrętów.
Śmierć Patroklosa i zemsta
Patroklos, bliski towarzysz Achillesa, rusza do walki w jego zbroi. Widok znajomego uzbrojenia wywołuje wrażenie, że najgroźniejszy grecki wojownik powrócił na pole bitwy. Patroklos pomaga odeprzeć napór, lecz zostaje zabity przez Hektora. Trojańczyk zdobywa jego zbroję.
Wiadomość o śmierci przyjaciela przełamuje dotychczasowy upór Achillesa. Bohater otrzymuje za pośrednictwem Tetydy nowe uzbrojenie i wraca do walki, kierując gniew przeciw Hektorowi. Dochodzi do pościgu wokół murów, a następnie do pojedynku. Achilles zabija przeciwnika i znieważa jego ciało, ciągnąc je za rydwanem.
Prośba Priama i dalsze straty
Priam nie godzi się pozostawić zwłok syna bez pogrzebu. Z pomocą Hermesa dociera do namiotu Achillesa i błaga go o wydanie ciała. Przypomina mu o cierpieniu starego ojca oczekującego powrotu syna. Achilles daje się poruszyć tej prośbie. Oddaje Hektora i zgadza się na czas potrzebny do ceremonii pogrzebowych.
Wojna nie kończy się wraz z pogrzebem. Achilles ginie od strzały Parysa, a później śmierć ponosi także sam Parys. Helena zostaje związana z Deifobosem. W greckich przygotowaniach do ostatecznego ataku ważne jest zdobycie Palladionu, świętego wizerunku chroniącego miasto. Wykradają go Odyseusz i Diomedes.
Drewniany koń
Grecy pozorują zakończenie oblężenia. Odpływają sprzed Troi, pozostawiając wielkiego drewnianego konia. W jego wnętrzu ukryci są wojownicy, natomiast reszta armii czeka na możliwość powrotu. Pozostały przedmiot ma zostać potraktowany przez mieszkańców jako dar religijny, a nie narzędzie ataku.
Nie wszyscy Trojanie ufają znalezisku. Laokoon ostrzega przed niebezpieczeństwem, a Kasandra zapowiada nieszczęście, lecz jej słowa nie przynoszą skutku. Śmierć Laokoona i jego synów w splotach węży zostaje odczytana jako znak przemawiający za przyjęciem konia. Mieszkańcy naruszają nawet mur, aby wprowadzić go do środka, po czym świętują pozorny koniec zagrożenia.
Zdobycie i zniszczenie Troi
Nocą ukryci wojownicy wychodzą z konia i otwierają drogę armii, która wróciła pod miasto. Zaskoczeni Trojanie nie są w stanie przygotować skutecznej obrony. Dochodzi do rzezi, pożarów i zniszczenia ośrodka bronionego przez wiele lat. Giną między innymi Priam oraz Astyanaks, mały syn Hektora; kobiety trafiają do niewoli.
Menelaos zabija Deifobosa i staje przed Heleną. Ostatecznie odstępuje od jej ukarania i odzyskuje żonę. Zwycięstwo Greków oznacza spełnienie celu wyprawy, lecz finał pokazuje również cierpienie ludzi, którzy tracą rodziny, wolność i dom. Opowieść o całej wojnie obejmuje jej mityczne przyczyny i zdobycie miasta; nie należy utożsamiać tego zakresu z fabułą „Iliady”, kończącej się wcześniej, na pogrzebie Hektora.