Więzień będący narratorem idzie z Francuzem Henrim do pracy przy rozładunku transportów w Auschwitz-Birkenau. Praca „Kanady” daje dostęp do żywności i rzeczy odbieranych przywożonym ludziom. Na rampie narrator obserwuje rozdzielanie przybyszy: jedni trafiają do obozu, inni zostają skierowani na ciężarówki jadące ku komorom gazowym. Większość nie zna swojego losu.
Wśród codziennych czynności rozgrywają się sceny skrajnej przemocy. Narrator wynosi z wagonu martwe niemowlęta. Matka próbuje odsunąć od siebie dziecko, aby uniknąć śmierci; więzień Andrej brutalnie wrzuca ją z dzieckiem na samochód. Młoda dziewczyna rozpoznaje znaczenie milczenia narratora i sama dołącza do skazanych. Kolejne pociągi zmuszają pracujących do dalszego wysiłku.
Narrator odczuwa mdłości, zmęczenie i gniew kierowany przeciw ofiarom. Henri wyjaśnia mu, jak system przenosi nienawiść z oprawców na słabszych. Po nocnej pracy więźniowie wracają do obozu z żywnością i dobytkiem zamordowanych. Opowiadanie nie przynosi ocalenia transportu: pokazuje, jak zagłada zostaje połączona z rutyną, a walka o własne przetrwanie narusza solidarność między ludźmi.
Proszę państwa do gazu — mapa lektury
Proszę państwa do gazu — cztery obszary powtórki w zakresie wskazanym na mapie.Przeczytaj całą treść infografiki
LEKTURY • JĘZYK POLSKI
Proszę państwa do gazu
Tadeusz Borowski
Mapa lektury
Praca na rampie Narrator idzie z Henrim rozładowywać transporty w Auschwitz-Birkenau. Praca daje więźniom dostęp do rzeczy odbieranych przywożonym ludziom.
Selekcja przybyszów Jedni zostają skierowani do obozu, inni ku komorom gazowym. Większość nie wie, jaki los ją czeka.
Gniew przeciw ofiarom Wyczerpanie i przemoc wywołują w narratorze mdłości oraz gniew. Henri wyjaśnia przenoszenie nienawiści z oprawców na słabszych.
Rutyna przetrwania Po pracy więźniowie wracają z żywnością i dobytkiem zamordowanych. Zagłada zostaje powiązana z codziennością oraz naruszaniem solidarności.
Zapamiętaj Opowiadanie pokazuje system, który wiąże przetrwanie więźniów z krzywdą innych i zaciera codzienne reakcje na masową śmierć.
Sprawdź, ile już umiesz
Przećwicz materiał z tej lektury na fiszkach albo przejrzyj pytania jawne, które mogą paść na egzaminie.
