Rodion Raskolnikow, zubożały były student żyjący w Petersburgu, rozważa teorię, według której wybitna jednostka może przekroczyć prawo w imię szczególnego celu. Zabija lichwiarkę Alonę Iwanownę, a następnie jej siostrę Lizawietę, która niespodziewanie zastaje go na miejscu zbrodni. Nie wykorzystuje jednak zdobytych pieniędzy i przedmiotów. Zapada na gorączkę, izoluje się od otoczenia i przeżywa lęk, którego nie usuwa intelektualne usprawiedliwianie czynu.
Śledczy Porfiry Pietrowicz stopniowo podważa jego obronę. Sonia Marmieładowa, zmuszona przez nędzę rodziny do prostytucji, okazuje mu współczucie, ale nie akceptuje zbrodni. Nakłania go do wyznania prawdy i przyjęcia odpowiedzialności. Po długim wahaniu Raskolnikow zgłasza się na policję. Zostaje skazany na osiem lat katorgi na Syberii, dokąd podąża Sonia. Początkowo nadal trwa w dumie i poczuciu krzywdy. Dopiero pod koniec epilogu uznaje miłość do Soni; powieść zapowiada początek jego przemiany, nie przedstawia jej jako już zakończonej.
Zbrodnia i kara — mapa lektury
Zbrodnia i kara — cztery obszary powtórki w zakresie wskazanym na mapie.Przeczytaj całą treść infografiki
LEKTURY • JĘZYK POLSKI
Zbrodnia i kara
Fiodor Dostojewski
Mapa lektury
Teoria wyjątkowej jednostki Raskolnikow rozważa prawo wybitnych ludzi do przekraczania norm. Zabija lichwiarkę, a następnie niespodziewanego świadka, Lizawietę.
Ciężar zbrodni Nie korzysta ze zdobyczy. Lęk, gorączka i izolacja podważają intelektualne usprawiedliwienia, a Porfiry stopniowo przełamuje jego obronę.
Współczucie i odpowiedzialność Sonia okazuje mu bliskość, lecz nie usprawiedliwia zabójstw. Nakłania do wyznania prawdy i przyjęcia konsekwencji czynu.
Początek odrodzenia Skazany na katorgę początkowo trwa w dumie. Epilog zapowiada przemianę związaną z miłością do Soni, nie przedstawia jej zakończenia.
Zapamiętaj Teoria mająca usprawiedliwić zbrodnię przegrywa z doświadczeniem winy; przyjęcie odpowiedzialności otwiera dopiero możliwość moralnej przemiany.
Sprawdź, ile już umiesz
Przećwicz materiał z tej lektury na fiszkach albo przejrzyj pytania jawne, które mogą paść na egzaminie.
