Zakres opracowania: Całe Kazanie wtóre: O miłości ku ojczyźnie i o pierwszej chorobie Rzeczypospolitej, która jest z nieżyczliwości ku ojczyźnie. Jest to wybór redakcyjny, nie omówienie całego dzieła ani lista fragmentów narzucona przez CKE.
Drugie Kazanie sejmowe Piotra Skargi jest rozbudowanym argumentem za przedkładaniem dobra wspólnoty nad prywatną korzyść. Kaznodzieja przedstawia państwo jako organizm zagrożony chorobami i skupia się na pierwszej z nich: niedostatku miłości do ojczyzny. Przekonuje, że odpowiedzialność osób sprawujących władzę powinna obejmować wszystkich, a nie tylko własny dom, majątek lub stronnictwo.
Ojczyzna zostaje porównana do matki, której obywatele zawdzięczają bezpieczeństwo, prawa i możliwość życia we wspólnocie. Druga ważna metafora przedstawia państwo jako statek: pasażer próbujący ratować wyłącznie swój bagaż nie ocali go, jeżeli dopuści do zatonięcia całego okrętu. Skarga sięga po przykłady biblijne i antyczne, aby ukazać gotowość poświęcenia osobistego interesu. Łączy argumentację obywatelską z katolicką perspektywą religijną właściwą swojej wypowiedzi. Utwór nie ma klasycznej fabuły; jego zakończenie wzywa do poszerzenia troski o innych oraz do praktycznej służby ojczyźnie.
Kazania sejmowe (fragmenty) — mapa lektury
Kazania sejmowe (fragmenty) — cztery obszary powtórki w zakresie wskazanym na mapie.Przeczytaj całą treść infografiki
LEKTURY • JĘZYK POLSKI
Kazania sejmowe (fragmenty)
Piotr Skarga
Mapa lektury
Wybór: Kazanie wtóre — O miłości ku ojczyźnie
Choroba wspólnoty Skarga rozpoznaje niedostatek miłości do ojczyzny. Prywatne korzyści i interes stronnictwa osłabiają odpowiedzialność za państwo.
Ojczyzna jako matka Metafora matki przypomina o otrzymanych prawach, bezpieczeństwie i wspólnocie. Obywatele mają wobec niej zobowiązania.
Państwo jako okręt Ratowanie samego bagażu nie pomoże, jeśli zatonie statek. Własny dobrobyt zależy od losu całej wspólnoty.
Wezwanie do służby Przykłady biblijne i antyczne wspierają argumentację. Kaznodzieja wzywa do poświęcenia osobistego interesu i praktycznej troski o innych.
Zapamiętaj Kazanie rozwija argument obywatelski w katolickiej perspektywie religijnej; jego osią jest dobro wspólne, a nie fabuła.
Sprawdź, ile już umiesz
Przećwicz materiał z tej lektury na fiszkach albo przejrzyj pytania jawne, które mogą paść na egzaminie.
