Wybór redakcyjny wyłącznie z „Piekła”: pieśni I–V, XXVI oraz XXXIII–XXXIV, w przekładzie Juliana Korsaka. Opracowanie nie obejmuje „Czyśćca”, „Raju” ani wszystkich kręgów piekła.
Pieśń I: las, przeszkody i spotkanie przewodnika
Bohater mówiący w pierwszej osobie znajduje się w połowie życiowej drogi i odkrywa, że zbłądził w ciemnym lesie. Widok oświetlonej góry budzi nadzieję na wyjście z zagrożenia. Drogę zastępują mu jednak pantera, lew i wilczyca. Nie potrafi ich pokonać i cofa się w ciemność.
Spotyka ducha Wergiliusza, którego rozpoznaje jako mistrza poezji. Przewodnik wyjaśnia, że ucieczka wymaga innej drogi: przejścia przez krainy pośmiertne. Zapowiada również granicę własnych możliwości — nie będzie tym, który wprowadzi Dantego do najwyższego szczęścia. Las i zwierzęta należą do alegorycznej konstrukcji poematu; ich obecność nie jest opisem zwyczajnej wycieczki autora.
Pieśń II: lęk Dantego i pomoc Beatrycze
Dante zaczyna wątpić, czy ma prawo do wyprawy porównywalnej z nadzwyczajnymi doświadczeniami Eneasza i świętego Pawła. Obawia się, że przecenia swoje siły. Wergiliusz odpowiada opowieścią o źródle otrzymanej misji.
Beatrycze przybyła do niego, aby prosić o ratunek dla zbłąkanego przyjaciela. Jej działanie wiąże się z wcześniejszą pomocą niebiańskiej Pani i Łucji. W wypowiedzi Wergiliusza miłość oraz troska o Dantego stają się przeciwwagą dla strachu. Upewniony, że nie został sam, bohater ponownie zgadza się iść za przewodnikiem.
Pieśń III: brama, obojętni i Acheron
Napis na bramie oznajmia nieodwołalność kary i brak nadziei dla wchodzących potępionych. Dante lęka się tych słów, ale Wergiliusz zachęca go do przezwyciężenia słabości. Za bramą słychać krzyki, płacz i pomieszane głosy.
W przedsionku znajdują się ludzie, którzy żyli bez zdecydowanego opowiedzenia się za dobrem lub złem, oraz obojętni aniołowie. Biegną za poruszającą się chorągwią, kąsani przez owady. Nie przypisuje im się wielkich czynów; ich sytuacja jest obrazem bezowocności unikanych za życia wyborów.
Nad Acheronem Charon gromadzi dusze do przeprawy. Sprzeciwia się obecności żywego Dantego, lecz Wergiliusz odwołuje się do wyższej woli, która pozwoliła na podróż. Po wstrząsie i nagłym rozbłysku bohater traci przytomność. Pieśń nie pokazuje go świadomie zajmującego miejsca w łodzi Charona.
Pieśń IV: pierwszy krąg i wielcy zmarli
Dante budzi się po drugiej stronie, przy otchłani. Wergiliusz prowadzi go do pierwszego kręgu, nazywanego limbusem. Przebywają w nim między innymi ludzie, których cnoty nie łączyły się z chrztem i właściwą w przedstawionym porządku religijnym wiarą. Sam Wergiliusz również należy do tej wspólnoty.
Nie słychać tu takich samych krzyków jak w dalszych kręgach: cierpieniem jest pragnienie pozbawione nadziei spełnienia. Dante spotyka Homera, Horacego, Owidiusza i Lukana, którzy przyjmują go do swojego grona. Widzi także bohaterów, filozofów i uczonych. Podziw dla ich wielkości nie usuwa granic wyznaczonych przez religijną wizję zaświatów poematu.
Pieśń V: Francesca i jej ukochany
W drugim kręgu Minos osądza przybywające dusze i wskazuje miejsce ich kary. Porywisty wiatr miota tymi, których za życia opanowała namiętność. Wergiliusz wymienia znane postaci, a Dante zwraca szczególną uwagę na dwoje kochanków unoszonych razem.
Francesca opowiada, że wspólna lektura historii Lancelota pozwoliła im odkryć wzajemne uczucie. Kiedy doszli do opisu pocałunku, towarzysz pocałował ją, przekraczając granicę jej małżeńskich zobowiązań. Łączy ich również wspólna gwałtowna śmierć. Ukochany płacze, gdy ona przemawia.
Dante reaguje głębokim współczuciem i mdleje. Emocjonalna siła historii nie oznacza jednak, że wyrok został cofnięty lub że narrator uzyskał władzę uwolnienia kochanków. Pozostaje napięcie między żalem słuchacza a porządkiem kary.
Pieśń XXVI: płomień Ulissesa
Wybrany zakres przeskakuje następnie do ósmego kręgu, do miejsca przeznaczonego dla podstępnych doradców. Dusze ukryte są w płomieniach. Jeden ogień ma dwa wierzchołki: wspólnie cierpią w nim Ulisses, czyli Odyseusz, i Diomedes. Wergiliusz wiąże ich karę z oszustwami wojennymi, między innymi z podstępem trojańskiego konia.
Ulisses opowiada o podróży, do której pchnęła go chęć poznania świata. Nie powstrzymały go więzi z synem, ojcem i Penelopą. Zebrał towarzyszy i dotarł do Słupów Herkulesa, oznaczających granicę żeglugi. Przemową o ludzkim powołaniu do wiedzy i cnoty skłonił ludzi do przekroczenia zakazu.
Po długiej żegludze ujrzeli górę, lecz nagła burza zatopiła okręt. Jest to opowiedziana przez Dantego wersja kresu Ulissesa, nie zakończenie Homerowej „Odysei”. Nie należy też upraszczać sceny do tezy, że każda ciekawość lub nauka jest w poemacie potępiona: bohater występuje w kręgu fałszywych doradców, a jego wymowa prowadzi drużynę ku zgubie.
Pieśń XXXIII: Ugolino i opowieść o głodzie
W dziewiątym kręgu kara przyjmuje postać lodowego uwięzienia. Ugolino odrywa usta od głowy arcybiskupa Ruggieriego i opowiada o jego zdradzie. Przywołuje zamknięcie w wieży razem z dziećmi, złowrogi sen i chwilę, w której odcięto więźniom dostęp do pożywienia.
Uwięzieni stopniowo słabną. Dzieci mylnie odczytują rozpacz ojca, a w końcu umierają przy nim. Ugolino pozostaje z ich ciałami i opisuje kres cierpienia związany z głodem. Jego relacja nie daje podstaw do przedstawiania zjedzenia dzieci jako jednoznacznie potwierdzonego wydarzenia. Inaczej jest z piekielną sceną gryzienia głowy Ruggieriego: tę narrator pokazuje bezpośrednio.
Dante potępia wymierzenie kary również niewinnym dzieciom. Okrutna zemsta Ugolina w zaświatach nie odbiera opowieści o uwięzieniu jej wymiaru cierpienia.
Pieśń XXXIII: zdrada gościnności i zamrożone łzy
Dalej wędrowcy widzą potępionych leżących w lodzie, którym zamarzające łzy zasłaniają oczy. Brat Alberigo prosi Dantego o usunięcie lodowej powłoki. Wyjaśnia niezwykłe prawo tego miejsca: dusza zdrajcy może znaleźć się tutaj, kiedy jego ciało nadal porusza się wśród żywych, opanowane przez demona.
Dante dowiaduje się także o obecności Branki Dorii i nie chce początkowo uwierzyć, ponieważ uważa go za żyjącego człowieka. Mimo złożonej obietnicy nie uwalnia oczu Alberiga. Scena pokazuje inną reakcję bohatera niż wcześniejsze omdlenie ze współczucia dla Franceski.
Pieśń XXXIV: Lucyfer i wyjście ku gwiazdom
Na samym dnie znajduje się Lucyfer. Nie jest swobodnie panującym gospodarzem płonącej otchłani: tkwi w lodzie, a ruch jego wielkich skrzydeł wytwarza wiatr podtrzymujący zamarzanie Kocytu. Ma trzy twarze i dręczy w paszczach Judasza, Brutusa oraz Kasjusza.
Wergiliusz, niosąc uczepionego Dantego, wykorzystuje owłosione ciało Lucyfera jako drogę w dół. Po przekroczeniu środka ziemi zmienia kierunek, co dezorientuje podopiecznego. Tłumaczy mu, że minęli punkt, ku któremu ciążą wszystkie ciężary; pozorne odwrócenie położenia potwora wynika ze zmiany miejsca obserwacji.
Przez skalny korytarz wędrowcy wspinają się ku powierzchni. Wreszcie widzą niebo i gwiazdy. To zakończenie „Piekła” oraz opracowanego wyboru, a nie całej „Boskiej Komedii”.