Wyszukiwanie zaawansowane

Biologia (196 zadań)

Wyświetlono 91-100 z 196 zadań

Zadanie 7 (3 pkt) 2016, NF, P


Na rysunku przedstawiono budowę kwiatu pewnego gatunku rośliny okrytonasiennej.


Zadanie 7.1 (1 pkt) Rośliny – rozmnażanie się

Trudne (17%)

Poniższym opisom (1.–3.) przyporządkuj odpowiednie elementy budowy kwiatu wybrane z rysunku (A–E).

  • Elementy okwiatu:
  • Struktura, w której powstają mikrospory:
  • Struktura, z której powstaje owocnia:

  • Zadanie 7.2 (1 pkt) Rośliny – rozmnażanie się

    Średnie (52%)

    Określ, czy przedstawiony kwiat jest obupłciowy, czy – jednopłciowy. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do jego budowy.


    Zadanie 7.3 (1 pkt) Rośliny – rozmnażanie się

    Średnie (55%)

    Wyjaśnij, dlaczego w barwnych i pachnących kwiatach najczęściej wytwarzany jest lepki pyłek. W odpowiedzi uwzględnij znaczenie adaptacyjne wymienionych cech: zarówno kwiatu, jak i pyłku.

    Zadanie 6 (3 pkt) 2016, NF, P


    Epikotyl to odcinek łodygi siewki znajdujący się między liścieniami a pierwszymi liśćmi. Na rysunku przedstawiono doświadczenie, do którego wykorzystano epikotyle siewek grochu. Z siewek wycięto fragmenty epikotyli długości 5 mm i umieszczono je po pięć w czterech szalkach z roztworami auksyny – kwasu indolilo-3-octowego (IAA) o różnych stężeniach – oraz w jednej szalce: z wodą bez dodatku auksyny. Po 12 godzinach zmierzono długość wszystkich fragmentów epikotyli. Eksperyment przeprowadzono w trzech powtórzeniach, uzyskano bardzo podobne wyniki. Średnie wartości wyników doświadczenia przedstawiono na wykresie.


    Zadanie 6.1 (1 pkt) Rośliny – reakcja na bodźce

    Średnie (47%)

    Sformułuj problem badawczy przedstawionego doświadczenia.


    Zadanie 6.2 (1 pkt) Rośliny – budowa i funkcje tkanek i organów Rośliny – reakcja na bodźce

    Łatwe (84%)

    Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące wyników doświadczenia są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

    1. IAA pobudza wzrost wydłużeniowy epikotyli siewek grochu. P F
    2. Największy przyrost długości epikotyli siewek grochu nastąpił pod wpływem działania roztworu IAA o stężeniu 1 mM. P F
    3. Wpływ IAA na wzrost wydłużeniowy epikotyli jest tym większy, im większe jest jego stężenie. P F

    Zadanie 6.3 (1 pkt) Rośliny – budowa i funkcje tkanek i organów Rośliny – reakcja na bodźce

    Trudne (22%)

    Podaj przyczynę wydłużenia się fragmentów epikotyli w próbie kontrolnej.

    Zadanie 5 (2 pkt) 2016, NF, P


    Uczniowie zebrali 100 liści z krzewów bzu czarnego rosnących na południowym skraju lasu mieszanego oraz 100 liści z krzewów bzu czarnego rosnących w podszycie tego lasu (stanowisko zacienione). Zmierzyli długość i szerokość każdego liścia złożonego oraz obliczyli średnie wartości tych cech w każdej grupie. Wyniki pomiarów przedstawiono w tabeli.

    Badana cecha populacji
    Stanowisko
    nasłonecznione zacienione
    średnia długość liścia [mm] 264 290
    średnia szerokość liścia [mm] 122 146

    Zadanie 5.1 (1 pkt) Rośliny – budowa i funkcje tkanek i organów

    Średnie (48%)

    Sformułuj problem badawczy tej obserwacji.


    Zadanie 5.2 (1 pkt) Rośliny – budowa i funkcje tkanek i organów

    Trudne (38%)

    Sformułuj wniosek na podstawie przedstawionych wyników obserwacji.

    Zadanie 11 (3 pkt) 2016, NF, P


    Amoniak, który jest związkiem toksycznym, powstaje jako produkt deaminacji w komórkach organizmu człowieka w niewielkich ilościach. Deaminacja zachodzi w różnych komórkach organizmu człowieka i polega na odłączeniu grupy aminowej z cząsteczki aminokwasu lub innego związku. Grupy aminowe, odłączane w tym procesie, przyłączane są do kwasu glutaminowego i powstaje glutamina (amid kwasu glutaminowego). W dalszym etapie glutamina jest uwalniana do krwi i wędruje do wątroby, gdzie odłączane są od niej reszty amidowe.


    Zadanie 11.1 (1 pkt) Układ wydalniczy

    Średnie (61%)

    Podaj nazwę związku, który jest głównym produktem azotowej przemiany materii, wydalanym z organizmu człowieka.


    Zadanie 11.2 (1 pkt) Układ wydalniczy Ogólne zasady metabolizmu

    Trudne (20%)

    Wyjaśnij, uwzględniając właściwości amoniaku i proces zachodzący w komórkach wątroby, dlaczego grupy amidowe są odłączane od glutaminy właśnie w tym, a nie innym narządzie.


    Zadanie 11.3 (1 pkt) Porównanie struktur zwierząt odpowiedzialnych za realizację różnych czynności życiowych

    Trudne (26%)

    Wyjaśnij, dlaczego u ryb słodkowodnych ostatecznym produktem azotowej przemiany materii jest amoniak, pomimo że związek ten jest toksyczny. W odpowiedzi uwzględnij procesy związane z osmoregulacją u tych ryb.

    Zadanie 22 (2 pkt) 2015, NF, P


    Gatunek uznaje się za zagrożony, kiedy jego populacje mają bardzo małą liczebność. W rezerwacie Gombe w Tanzanii żyje około 100 szympansów. Liczba tych zwierząt, występujących w lasach równikowych na obszarze kilku państw afrykańskich, drastycznie się zmniejsza. Przyczynami są m.in. kurczenie się terenów leśnych i nielegalne polowania. Naczelne wykazują też podatność na choroby zakaźne typowe dla ludzi. Gdy więc firmy zajmujące się wyrębem lasu coraz głębiej penetrują dżunglę, rośnie prawdopodobieństwo rozprzestrzeniania się infekcji niebezpiecznych dla życia szympansów. W celu ochrony szympansów podjęto następujące działania: otoczono rezerwat kordonem zieleni, utworzono migracyjne korytarze leśne prowadzące z rezerwatu do innych lasów tropikalnych zamieszkałych przez niewielkie populacje szympansów, ograniczono napływ turystów, zabroniono turystom zbliżania się do tych zwierząt. Do rezerwatu nie są wpuszczane nawet lekko zainfekowane i kaszlące osoby.

    Na podstawie: K. Wong, Jane z afrykańskiej dżungli, „Świat Nauki”, nr 1, 2011.

    Zadanie 22.1 (1 pkt) Różnorodność biologiczna i jej zagrożenia Elementy genetyki populacji

    Trudne (34%)

    Wyjaśnij, dlaczego istnienie populacji szympansów o małej liczebności jest zagrożone. W odpowiedzi uwzględnij podłoże genetyczne tego zjawiska.


    Zadanie 22.2 (1 pkt) Różnorodność biologiczna i jej zagrożenia Elementy genetyki populacji

    Średnie (65%)

    Podaj, które z wymienionych działań dotyczących ochrony szympansów ma na celu zwiększenie różnorodności genetycznej populacji z rezerwatu Gombe. Odpowiedź uzasadnij.

    Zadanie 21 (3 pkt) 2015, NF, P


    Informacja 1.
    Rośliny mięsożerne występują zwykle w siedliskach ubogich w składniki pokarmowe. Ich systemy korzeniowe są słabo wykształcone. W toku ewolucji mięsożerność pojawiała się wśród roślin kilkakrotnie, niezależnie od siebie. Są trzy odrębne rodziny roślin dzbankowatych, których przedstawiciele wykształcają „dzbanki”: Sarraceniaceae, rosnące w północnej i południowej Ameryce, Nepenthaceae w Azji oraz Cephalotaceae w Australii. Rodziny te nie są ze sobą blisko spokrewnione, ale wszystkie wykształcają, z fragmentu lub całego liścia, podobnie wyglądające pułapki w kształcie dzbanka. W dzbankach zbiera się woda deszczowa, w której, w najprostszym przypadku, złapane zwierzęta topią się i ulegają strawieniu z udziałem występujących w nich bakterii. Bardziej wymyślne dzbanki same wydzielają do wnętrza enzymy trawienne.

    Na podstawie: A.J. Lack, D.E. Evans, Krótkie wykłady. Biologia roślin, Warszawa 2005.

    Informacja 2.
    Jeden z gatunków z rodziny Nepenthaceae – dzbanecznik dwuostrogowy (N. bicalcarata) jest kolonizowany przez mrówki z gatunku Camponotus schmitzi, które żywią się jego nektarem oraz owadami wpadającymi do dzbanków. Wyciągnięcie ofiary z dzbanka może trwać nawet do 12 godzin i w tym czasie mrówki zostawiają w dzbanku bogate w azot odchody. Zauważono, że wyławiane są głównie największe ofiary, a ich niezjedzone szczątki trafiają z powrotem do dzbanka. Rośliny pozbawione mrówek są skarlałe. Mrówki te gnieżdżą się wyłącznie na N. bicalcarata i tylko wyjątkowo są znajdowane na innych roślinach.

    Na podstawie: encyklopedia.naukowy.pl

    Zadanie 21.1 (1 pkt) Pochodzenie i rozwój życia na Ziemi Rośliny – budowa i funkcje tkanek i organów Zależności międzygatunkowe Rośliny – odżywianie się

    Łatwe (83%)

    Uzupełnij tabelę – wpisz w każdym z jej wierszy właściwą nazwę zależności międzygatunkowych. Wybierz je z poniższych:

    konkurencja, drapieżnictwo, pasożytnictwo, mutualizm.

    Zestawienie organizmów Zależności międzygatunkowe
    1. dzbaneczniki – schwytane owady
    2. mrówki C. schmitzi – dzbanecznik dwuostrogowy

    Zadanie 21.2 (1 pkt) Pochodzenie i rozwój życia na Ziemi Rośliny – budowa i funkcje tkanek i organów Zależności międzygatunkowe Rośliny – odżywianie się

    Trudne (21%)

    Na podstawie przedstawionych informacji określ, czy dzbankowate pułapki u opisanych roślin mięsożernych są przykładem konwergencji, czy – dywergencji. Odpowiedź uzasadnij.


    Zadanie 21.3 (1 pkt) Pochodzenie i rozwój życia na Ziemi Rośliny – budowa i funkcje tkanek i organów Zależności międzygatunkowe Rośliny – odżywianie się

    Trudne (14%)

    Wyjaśnij, dlaczego dzbaneczniki dwuostrogowe żyjące bez mrówek mają mniejsze rozmiary ciała. W odpowiedzi uwzględnij informacje dotyczące warunków życia dzbaneczników.

    Zadanie 12 (2 pkt) 2015, NF, P


    Autosomalny allel (D), warunkujący obecność w erytrocytach czynnika Rh (Rh+), dominuje nad allelem (d) – brak czynnika Rh (Rh). W tabeli przedstawiono pary rodziców (A–D) o różnych grupach krwi pod względem czynnika Rh.

    kobieta mężczyzna
    A. Rh- Rh-
    B. Rh- Rh+
    C. Rh+ Rh-
    D. Rh+ Rh+

    Zadanie 12.1 (1 pkt) Układ krwionośny Układ odpornościowy Genetyka mendlowska

    Trudne (23%)

    Podaj wszystkie możliwe pary genotypów rodzicielskich, przy których prawdopodobieństwo urodzenia dziecka mającego grupę krwi Rh+ wynosi 100%. Zastosuj odpowiednie oznaczenia alleli, które zostały podane w tekście.


    Zadanie 12.2 (1 pkt) Układ krwionośny Układ odpornościowy Genetyka mendlowska

    Trudne (35%)

    Spośród par rodziców A–D wybierz tę, w przypadku której może wystąpić choroba hemolityczna noworodka, wywołana tzw. konfliktem serologicznym. Odpowiedź uzasadnij, uwzględniając obecność Rh w erytrocytach dziecka i matki oraz możliwe genotypy ojca.

    Zadanie 11 (2 pkt) 2015, NF, P


    Autonomiczny układ nerwowy człowieka składa się z dwóch działających antagonistycznie części: współczulnej i przywspółczulnej. W tabeli przedstawiono przykłady efektów oddziaływania autonomicznego układu nerwowego na wybrane narządy trzech układów narządów w organizmie człowieka.

    Efekt działania układu
    przywspółczulnego współczulnego
    serce zmniejszenie częstości skurczów serca
    zwiększenie częstości skurczów serca
    gruczoły jelitowe wzrost wydzielania enzymów trawiennych
    zmniejszenie wydzielania enzymów trawiennych
    oskrzela (mięśnie oskrzelowe)
    zwężenie oskrzeli rozszerzenie oskrzeli

    Zadanie 11.1 (1 pkt) Homeostaza organizmu człowieka Układ nerwowy

    Średnie (50%)

    Podaj, do której części autonomicznego układu nerwowego – współczulnej czy przywspółczulnej – odnosi się określenie używane w sytuacji zagrożenia: „walcz lub uciekaj”. Odpowiedź uzasadnij, uwzględniając wybrany z tabeli przykład działania tego układu w powiązaniu z pracą mięśni szkieletowych.


    Zadanie 11.2 (1 pkt) Homeostaza organizmu człowieka Układ nerwowy

    Średnie (52%)

    Przedstaw, jakie znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu ma antagonistyczne działanie obu części autonomicznego układu nerwowego w sytuacji wystąpienia zagrożenia i po jego ustąpieniu.

    Zadanie 6 (3 pkt) 2015, NF, P


    Rak wątroby jest chorobą, która może mieć wiele przyczyn. Jedną z nich jest wirusowe zapalenie wątroby typu B, wywołane przez wirus HBV. Wirus ten przenosi się podczas kontaktu z zakażoną krwią lub płynami ustrojowymi i namnaża się w komórkach wątroby. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) znacząca część ludzkości jest zainfekowana wirusem, ale u wielu ludzi zakażenie jest bezobjawowe i dochodzi do pełnego wyleczenia połączonego z nabyciem odporności. Ze względu na zmienność sekwencji DNA wirusa wyróżnia się kilka jego typów. WHO zaleca szczepienia przeciw HBV. W diagnostyce zakażeń wirusem HBV stosuje się kilka metod:

    I. metodę serologiczną, w której wykrywa się we krwi antygeny powierzchniowe wirusa;
    II. metodę serologiczną, w której wykrywa się we krwi przeciwciała przeciwko antygenom wirusa;
    III. metodę, w której wykorzystuje się jedną z technik inżynierii genetycznej – technikę PCR.


    Zadanie 6.1 (1 pkt) Homeostaza organizmu człowieka Układ odpornościowy Wirusy inżynieria genetyczna i medycyna molekularna Biotechnologia molekularna

    Średnie (65%)

    Oceń, czy sformułowane przez uczniów hasła propagujące szczepienia przeciw HBV zawierają informacje prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.

    1. Należy zaszczepić się przeciw HBV, aby zmniejszyć ryzyko zachorowania na wirusowe zapalenie wątroby typu B. P F
    2. Należy zaszczepić się przeciw HBV w celu zabezpieczenia się przed wniknięciem wirusa HBV do organizmu. P F
    3. Należy zaszczepić się przeciw HBV, ponieważ dzięki temu uniknie się zachorowania na raka wątroby. P F

    Zadanie 6.2 (1 pkt) Homeostaza organizmu człowieka Układ odpornościowy Wirusy inżynieria genetyczna i medycyna molekularna Biotechnologia molekularna

    Średnie (66%)

    Określ, za pomocą której metody diagnostycznej (I–III) można stwierdzić, że osoba zdrowa, która nie była szczepiona przeciw HBV, w przeszłości przeszła wirusowe zapalenie wątroby typu B. Odpowiedź uzasadnij.


    Zadanie 6.3 (1 pkt) Homeostaza organizmu człowieka Układ odpornościowy Wirusy inżynieria genetyczna i medycyna molekularna Biotechnologia molekularna

    Trudne (31%)

    Podaj, którą metodę (I–III) należy zastosować, aby można było z największą dokładnością określić typ wirusa HBV, który w badanej próbce krwi znajduje się w bardzo małej ilości. Odpowiedź uzasadnij.

    Zadanie 20 (3 pkt) 2015, NF, P


    Ekologiczna nisza podstawowa gatunku, czyli nisza potencjalnie zajmowana przez ten gatunek w warunkach optymalnych, jest często inna niż nisza zrealizowana, czyli rzeczywista, zajmowana w danych warunkach abiotycznych i biotycznych. Aby sprawdzić, czy na niszę ekologiczną wpływa konkurencja międzygatunkowa, badano dwa gatunki pąkli (skorupiaki osiadłe, obojnaki, rozmnażające się m.in. przez zapłodnienie krzyżowe). Pąkle te wykazują warstwowe rozmieszczenie na zalewanych wodą skałach wzdłuż wybrzeży Szkocji, Chthamalus stellatus jest znajdowany wyżej na skałach niż Balanus balanoides (rysunek A). Po usunięciu przez badaczy B. balanoides z niektórych jego stanowisk okazało się, że C. stellatus rozprzestrzenił się na tereny wcześniej zajmowane przez B. balanoides (rysunek B).

    Schemat doświadczenia

    Zadanie 20.1 (1 pkt) Populacja Nisza ekologiczna Zależności międzygatunkowe Zwierzęta bezkręgowe

    Trudne (21%)

    Sformułuj wniosek dotyczący wpływu konkurencji międzygatunkowej na niszę ekologiczną Chthamalus stellatus. We wniosku uwzględnij niszę zrealizowaną i podstawową.


    Zadanie 20.2 (1 pkt) Populacja Nisza ekologiczna Zależności międzygatunkowe Zwierzęta bezkręgowe

    Trudne (30%)

    Oceń, czy na podstawie opisu tego doświadczenia i jego wyników można sformułować wnioski podane w tabeli. Zaznacz T (tak), jeśli wniosek wynika z tego doświadczenia, albo N (nie) – jeśli z niego nie wynika.

    1. Zróżnicowanie nisz zrealizowanych Chthamalus stellatus i Balanus balanoides pozwala na koegzystencję populacji obu gatunków w biocenozie. T N
    2. Usunięcie Chthamalus stellatus z jego stanowiska spowoduje, że Balanus balanoides zajmie wyższe partie skał. T N
    3. Chthamalus stellatus ma szeroki zakres tolerancji, a Balanus balanoides ma wąski zakres tolerancji. T N

    Zadanie 20.3 (1 pkt) Populacja Nisza ekologiczna Zależności międzygatunkowe Zwierzęta bezkręgowe

    Średnie (55%)

    Korzystając z podanych informacji, przedstaw jedną korzyść, jaką odnoszą pąkle z życia w skupiskach.

    Wyświetlono 91-100 z 196 zadań