Zbiór zadań maturalnych

Biologia — zadania maturalne

Ćwicz zadania maturalne z odpowiedziami. Wspólne informacje i ilustracje znajdziesz nad podzadaniami. Procent CKE to średni procent zdobytych punktów.

689 w całym zbiorze

Ćwicz zadania maturalne z odpowiedziami.

Co oznacza procent CKE?

To średni procent zdobytych punktów. Wyższy wynik oznacza łatwiejsze zadanie.

13 zadań i wiązekStrona 2 z 2

Filtry zadań

Wyczyść filtry
Zadanie 22
Matura 2017 · czerwiec · Formuła 2015 · poziom rozszerzony
3 podzadania
Informacja do podzadań

Na schemacie przedstawiono sieć pokarmową pewnego ekosystemu pola uprawnego.

Na podstawie: Ekologia, środowisko, przyroda, T. Umiński, Warszawa 1999.

Schemat sieci pokarmowej ekosystemu pola uprawnego

Zadanie 22.1

Inny dział1 pkt
Zależności międzygatunkowe
Treść podzadania — poza wybranym działem

Na schemacie przedstawiono sieć pokarmową pewnego ekosystemu pola uprawnego.

Na podstawie: Ekologia, środowisko, przyroda, T. Umiński, Warszawa 1999.

Zaznacz prawidłowe dokończenie poniższego zdania.

Na podstawie przedstawionej sieci pokarmowej można stwierdzić, że o zasoby pokarmu bezpośrednio konkurują

Schemat sieci pokarmowej ekosystemu pola uprawnego z podpisami organizmów i strzałkami zależności pokarmowych.

A. A. myszy i lisy.
B. B. gąsienice motyli i żaby.
C. C. ptaki drapieżne i ślimaki.
D. D. drapieżne chrząszcze i ptaki owadożerne.
Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Rozwiązanie

D. / drapieżne chrząszcze i ptaki owadożerne.

Schemat punktowania

1 p. – za zaznaczenie prawidłowego dokończenia zdania dotyczącego przedstawionej sieci pokarmowej.

0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.

Zadanie 22.2

1 pkt
Struktura i funkcjonowanie ekosystemu

Na schemacie przedstawiono sieć pokarmową pewnego ekosystemu pola uprawnego.

Na podstawie: Ekologia, środowisko, przyroda, T. Umiński, Warszawa 1999.

Wypisz ze schematu wszystkie przykłady organizmów, które są zarówno konsumentami drugiego, jak i wyższych rzędów.

Schemat sieci pokarmowej ekosystemu pola uprawnego

Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Schemat punktowania

1 p. – za poprawne podanie wszystkich czterech uwzględnionych na schemacie przykładów organizmów będących konsumentami II i dalszych rzędów.

0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

łasice, ptaki drapieżne, lisy, ptaki owadożerne

Zadanie 22.3

1 pkt
Struktura i funkcjonowanie ekosystemu

Na schemacie przedstawiono sieć pokarmową pewnego ekosystemu pola uprawnego.

Na podstawie: Ekologia, środowisko, przyroda, T. Umiński, Warszawa 1999.

Określ, jak może się zmienić (zwiększyć czy zmniejszyć) liczebność ślimaków, jeżeli w środowisku wyginą wszystkie żaby. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do przedstawionego schematu sieci pokarmowej.

Schemat sieci pokarmowej ekosystemu pola uprawnego z podpisanymi organizmami i strzałkami wskazującymi zależności pokarmowe.

Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Przykładowe rozwiązanie

Populacja ślimaków zwiększy się, ponieważ nie będą miały one swojego / naturalnego drapieżnika / nie będą zjadane przez żaby.

Schemat punktowania

1 p. – za poprawne określenie liczebności ślimaków i poprawne uzasadnienie wynikające z interpretacji przedstawionej sieci pokarmowej.

0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.

Zadanie 20
Matura 2017 · maj · Formuła 2015 · poziom rozszerzony
2 podzadania2 pkt
Informacja do podzadań

Grochodrzew (Robinia pseudoacacia), zaliczany w Polsce do gatunków inwazyjnych, jest drzewem z rodziny bobowatych. Do Europy został sprowadzony z Ameryki Północnej już w XVII wieku jako drzewo ozdobne. Z uwagi na niewielkie wymagania glebowe szybko rozprzestrzenił się z nasadzeń i często występuje w lasach oraz zaroślach. Grochodrzew wytwarza szeroki i silny system korzeniowy, co przyczynia się do wysuszania głębszych warstw gleby. Symbioza z bakteriami brodawkowymi powoduje, że ten gatunek wzbogaca warstwę powierzchniową gleby w azot. Ze względu na ciekawy pokrój, ozdobne kwiaty i liście oraz wytrzymałość na zanieczyszczenia powietrza grochodrzew jest gatunkiem pożądanym w parkach; wykorzystuje się go również do rekultywacji na terenach pogórniczych. Jednak w lasach, zwłaszcza na terenach chronionych, gatunek ten powinien być zwalczany.

Na podstawie: http://www.ekologia.pl

Zadanie 20.1

Inny dział1 pkt
Zależności międzygatunkowe
34%średni wynik CKE
Średni procent zdobytych punktów. Wyższy wynik oznacza, że zadanie było łatwiejsze dla zdających.
Treść podzadania — poza wybranym działem

Wyjaśnij, dlaczego grochodrzew stanowi zagrożenie dla składu gatunkowego zbiorowisk roślinnych w ekosystemach leśnych na terenach chronionych. W odpowiedzi uwzględnij wpływ tego gatunku na warunki glebowe.

Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Przykładowe rozwiązania

  • Robinia wysusza glebę oraz wzbogaca ją w azot – może to spowodować zanikanie gatunków charakterystycznych dla niektórych siedlisk leśnych.
  • Grochodrzew wpływa na zmiany w siedliskach leśnych poprzez zmianę stosunków wodnych, co może powodować zanikanie rzadkich gatunków leśnych.
  • Gatunek ten powoduje wzbogacanie gleby w azot, co może sprzyjać inwazji gatunków azotolubnych.

Schemat punktowania

1 p. – za wyjaśnienie uwzględniające zmiany wilgotności lub żyzności gleby oraz tego skutki w postaci ustępowania gatunków leśnych, lub inwazji gatunków azotolubnych lub odpornych na przesuszenie gleby.

0 p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.

Zadanie 20.2

1 pkt
Struktura i funkcjonowanie ekosystemu
78%średni wynik CKE
Średni procent zdobytych punktów. Wyższy wynik oznacza, że zadanie było łatwiejsze dla zdających.

Na podstawie tekstu wymień dwie cechy grochodrzewu decydujące o tym, że jest on wykorzystywany do rekultywacji gleb na terenach pogórniczych.

Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Przykładowe rozwiązania

  • 1. Żyje w symbiozie z bakteriami brodawkowymi.
    2. Ma szeroki i silny system korzeniowy.
  • 1. Jest wytrzymała na zanieczyszczenia powietrza.
    2. Ma niewielkie wymagania glebowe.
  • 1. Wzbogaca glebę w azot.
    2. Jest odporna na zanieczyszczenia powietrza.

Uwaga: Kolejność odpowiedzi nie ma znaczenia, ale muszą to być dwie niezależne cechy.

Schemat punktowania

1 p. – za podanie dwóch odpowiednich, wymienionych w tekście, cech grochodrzewu decydujących o jego wykorzystaniu do rekultywacji gleb na terenach pogórniczych.

0 p – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.

Zadanie 22
Matura 2016 · maj · Formuła 2015 · poziom rozszerzony
4 podzadania4 pkt
Informacja do podzadań

Dzięcioł trójpalczasty (Picoides tridactylus) i dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos) należą do najbardziej zagrożonych wyginięciem gatunków z rodziny dzięciołów w Europie, dlatego są wymienione w tzw. dyrektywie ptasiej. W naszym kraju oba gatunki są objęte ochroną gatunkową ze wskazaniem ochrony czynnej oraz zostały wpisane do „Polskiej czerwonej księgi zwierząt”.
Największe populacje obu gatunków w naszym kraju występują w Puszczy Białowieskiej oraz w Karpatach. Dzięcioły te zasiedlają duże, naturalne lub słabo przekształcone kompleksy leśne, w których występują stare i obumierające drzewa oraz rozkładające się drewno. Gniazda budują w dziupli samodzielnie wykutej w spróchniałych drzewach. Nie mają w lasach wielu wrogów – czasami padają ofiarą jastrzębia lub kuny.
Dzięcioł trójpalczasty występuje w borach świerkowych i świerkowo-jodłowych; można go także spotkać w lasach liściastych, ale z odpowiednią domieszką starych lub obumierających drzew iglastych, na których może żerować i gniazdować. Żywi się głównie owadami, zwłaszcza kornikami atakującymi osłabione drzewa. Natomiast dzięcioł białogrzbiety związany jest z lasami liściastymi: łęgami, olsami i grądami na wschodnim niżu oraz buczynami i jaworzynami w górach. Głównym składnikiem jego pokarmu są owady, szczególnie ich larwy żywiące się martwym drewnem. Zjada również nasiona.

Na podstawie: Polska czerwona księga zwierząt, pod red. Z. Głowacińskiego, Warszawa 2001. Ł. Kajtoch, Karpackie rzadkie dzięcioły, Kwartalnik OTOP, 2011.

Zadanie 22.1

Inny dział1 pkt
Zasady klasyfikacji i sposoby identyfikacji organizmów
14%średni wynik CKE
Średni procent zdobytych punktów. Wyższy wynik oznacza, że zadanie było łatwiejsze dla zdających.
Treść podzadania — poza wybranym działem

Określ, czy te gatunki dzięciołów są klasyfikowane w jednym, czy – w dwóch rodzajach. Odpowiedź uzasadnij.

Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Przykładowe rozwiązania

Gatunki te klasyfikowane są w dwóch rodzajach, ponieważ:

  • mają odmienny pierwszy człon nazwy łacińskiej.
  • świadczą o tym ich odmienne łacińskie nazwy rodzajowe (Picoides i Dendrocopos).
  • dzięcioł trójpalczasty należy do rodzaju Picoides, a białogrzbiety do rodzaju Dendrocopos.
  • mają różne nazwy rodzajowe.

Uwaga:
Odpowiedź nie może się odnosić do epitetów gatunkowych, ponieważ na podstawie dwóch różnych epitetów gatunkowych nie można określić, czy gatunki należą do jednego, czy – do dwóch rodzajów.

Schemat punktowania

1 p. – za stwierdzenie, że opisane dzięcioły są klasyfikowane w różnych rodzajach i poprawne uzasadnienie, odnoszące się do różnych rodzajowych nazw łacińskich.

0 p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.

Zadanie 22.2

1 pkt
Struktura i funkcjonowanie ekosystemu
17%średni wynik CKE
Średni procent zdobytych punktów. Wyższy wynik oznacza, że zadanie było łatwiejsze dla zdających.

Na podstawie informacji przedstawionych w tekście, posługując się wymienionymi nazwami organizmów, zapisz łańcuch pokarmowy, w którym dzięcioł trójpalczasty jest konsumentem drugiego rzędu i nie jest konsumentem szczytowym.

Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Rozwiązanie

Uwaga:
Nie uznaje się łańcuchów pokarmowych z pierwszym ogniwem „drzewo” (to nie jest nazwa organizmu / taksonu), ani „drzewo liściaste” lub „sosna” bo na nich, według tekstu, ten dzięcioł nie żeruje.
Nie uznaje się łańcuchów pokarmowych ze strzałkami skierowanymi w niewłaściwą stronę lub bez strzałek.

Łańcuch pokarmowy z wariantami nazw organizmów i strzałkami

Schemat punktowania

1 p. – za poprawne zapisanie łańcucha z wykorzystaniem nazw organizmów podanych w tekście.

0 p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.

Zadanie 22.3

1 pkt
Struktura i funkcjonowanie ekosystemuZależności międzygatunkowe
54%średni wynik CKE
Średni procent zdobytych punktów. Wyższy wynik oznacza, że zadanie było łatwiejsze dla zdających.

Wykaż, że oba gatunki nie konkurują o pokarm, gdy występują razem w tym samym ekosystemie, np. w lesie mieszanym Puszczy Białowieskiej.

Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Schemat punktowania

1 p. – za wyjaśnienie odnoszące się do żerowania na różnych drzewach (iglaste i liściaste lub żywe i martwe) lub odżywiania się różnymi gatunkami owadów.

0 p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.

Przykładowe rozwiązania

Dzięcioły te nie konkurują ze sobą, ponieważ:

  • oba te gatunki zdobywają pokarm na różnych rodzajach drzew / żywią się owadami żerującymi na różnych rodzajach drzew: jeden gatunek na liściastych, drugi – na iglastych.
  • pokarmowe nisze ekologiczne tych gatunków nie pokrywają się: jeden gatunek żywi się owadami występującymi na drzewach liściastych, a drugi – owadami, które żerują na drzewach iglastych.

Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się wyłącznie do odżywiania się różnymi stadiami rozwojowymi owadów, np. larwami i stadiami dorosłymi.

Zadanie 22.4

Inny dział1 pkt
Różnorodność biologiczna i jej zagrożenia
12%średni wynik CKE
Średni procent zdobytych punktów. Wyższy wynik oznacza, że zadanie było łatwiejsze dla zdających.
Treść podzadania — poza wybranym działem

Zaznacz w tabeli rodzaj ochrony – czynną (C) lub bierną (B) – który reprezentują wymienione działania podjęte w celu ochrony opisanych gatunków dzięciołów.

Rodzaj ochrony
1. Wpisanie do „Polskiej czerwonej księgi zwierząt”. C B
2. Utworzenie rezerwatu ścisłego na terenie występowania populacji danego gatunku dzięcioła. C B
3. Pozostawianie określonej liczby martwych drzew w lasach użytkowanych gospodarczo. C B
Pokaż odpowiedźUkryj odpowiedź

Rozwiązanie

1. – B, 2. – B, 3. – C

Schemat punktowania

1 p. – za właściwe określenie rodzaju ochrony dla wszystkich trzech przykładów działań.

0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.

2026 Utworzone przez zespół MaturaPodKlucz