Nauczyciel mówi: Open your books. Później relacjonujesz: The teacher told us to open our books. — Nauczyciel kazał nam otworzyć książki. Polecenia w mowie zależnej zwykle nie potrzebują zdania z that i osobową formą czasu. Używamy czasownika raportującego, odbiorcy i bezokolicznika. Musisz zachować to, kto wydał polecenie, komu je skierował i jakie działanie nakazał lub zakazał.
1. Odbiorca staje się wykonawcą polecenia
W The teacher told us to sit down nauczyciel mówi, a my mamy usiąść. Us jest dopełnieniem told i jednocześnie wskazuje wykonawcę sit down. Nie pomijaj tej osoby: The teacher told to sit down nie jest pełnym standardowym wzorem relacjonowania polecenia. Nie zastępuj us podmiotowym we. Po told potrzebujesz formy dopełnieniowej: me, him, her, us, them. Jeśli źródło nie wskazuje odbiorcy, nie wymyślaj go bez kontekstu.
told/ordered/instructed + odbiorca + not to + forma podstawowa
She told me to wait. She told me not to leave. W obu przypadkach działanie wykonuje osoba po told.
2. Polecenie dodatnie: to do
“Wait here,” the guide said to us można oddać jako The guide told us to wait there, jeśli miejsce relacjonowania się zmieniło. Wait pozostaje podstawowe, choć told jest przeszłe. Nie wpisuj to waited. Czas wydania polecenia znajduje się w told; bezokolicznik nie przechodzi na Past Simple. Jeśli relacjonujesz aktualną instrukcję, możliwe jest tells us to wait. Zmiana czasu czasownika raportującego nie zmienia podstawowej postaci wait po to.
- The coach told the players to warm up.Trener kazał zawodnikom się rozgrzać.
- The teacher told us not to use our phones.Nauczyciel kazał nam nie używać telefonów.
- The manager instructed Anna to check the figures.Kierownik polecił Annie sprawdzić dane liczbowe.
- The guard ordered everyone to leave.Strażnik nakazał wszystkim wyjść.
3. Zakaz: not to do
Źródłowe Don't touch the wire relacjonujesz jako He told me not to touch the wire. Don't znika, a not stoi przed to. Nie używaj told me don't touch ani told me to don't touch. Negacja dotyczy działania odbiorcy. He did not tell me to touch it znaczy, że nie wydał polecenia dotknięcia, a nie że zakazał dotykania. To samo rozróżnienie co między „nie kazał” i „kazał nie”. Sprawdzenie miejsca not chroni przed odwróceniem sensu.
| Wypowiedź | Relacja |
|---|---|
| “Stand up,” she said to me. | She told me to stand up. |
| “Don't move,” she said to me. | She told me not to move. |
| “Check your answers,” she said to us. | She told us to check our answers. |
| “Don't touch my bag,” Tom said to Anna. | Tom told Anna not to touch his bag. |
4. Dobierz siłę czasownika raportującego
Told jest neutralnym sposobem relacjonowania instrukcji. Ordered podkreśla rozkaz, instructed instruktaż, a warned może wprowadzić ostrzeżenie przed zagrożeniem: The guide warned us not to leave the path. Nie każda forma rozkazująca jest surowym rozkazem: Have a good day to życzenie, a Take a seat, please może być uprzejmym zaproszeniem. Zanim wybierzesz ordered, ustal intencję. W zadaniu bez kontekstu nie dopisuj agresji lub autorytetu, których nie ma w źródle.
5. Transformacja krok po kroku
Dane: Tom said to Anna, “Put my book on your desk.” Nadawca to Tom, odbiorca Anna. Wybierz Tom told Anna to put. My book należy do Toma, więc his book. Your desk należy do Anny, więc her desk. Wynik: Tom told Anna to put his book on her desk. Samo to put nie wystarczy do poprawności: odwrócenie his i her zmieniłoby właścicieli. Gdy w zdaniu jest kilka osób, zapisz przy zaimkach imiona, zanim przejdziesz do angielskich odpowiedników.
6. Granice schematu i praktyka
Bezokolicznik dobrze relacjonuje nakazane działanie, ale nie zastępuje każdego zdania z must. He said he had to leave opisuje własny obowiązek mówiącego. He told me to leave jest poleceniem skierowanym do mnie. Zamiana jednego w drugie zmienia wykonawcę i intencję. Również let's często wprowadza wspólną sugestię, np. She suggested taking a break, a nie polecenie dla innej osoby. Traktuj sens wypowiedzi jako warunek wyboru wzoru.
Rozszerzenie
stronę bierną można zastosować do odbiorcy: We were told to wait — Kazano nam czekać. Jeżeli wykonawca polecenia jest ważny, dodaj by the teacher. To nie to samo co we were made to wait: made mocniej akcentuje przymus lub spowodowanie działania. Told relacjonuje samą instrukcję i nie gwarantuje, że została wykonana.
Relacjonuj: The guide said to us, “Don't leave your bags here.” Przyjmij, że relacjonujesz z innego miejsca.
Pokaż rozwiązanie i wyjaśnienie
The guide told us not to leave our bags there. Don't → not to, your → our, here → there. Nie zmieniamy leave na left.
Porównaj He told me not to call i He did not tell me to call.
Pokaż rozwiązanie i wyjaśnienie
Pierwsze jest zakazem telefonu. Drugie mówi tylko, że nie otrzymałem polecenia zadzwonienia. Nie wyciągamy z niego automatycznie zakazu.
Kontrola końcowa: nadawca, odbiorca, forma dopełnieniowa, to lub not to, właściciele przedmiotów i miejsce. Odtwórz możliwy cytat z gotowego zdania. Jeśli uzyskasz inne polecenie niż w źródle, popraw znaczenie, zanim skupisz się na interpunkcji.
Quiz i zadania poniżej to autorskie ćwiczenia treningowe.