Be used to / get used to – przyzwyczajenie

Pierwsze poranki w nowej pracy są trudne, ale po kilku tygodniach wstawanie o szóstej staje się normalne. I am getting used to getting up early opisuje przyzwyczajanie się, a I am used to getting up early — osiągnięty stan przyzwyczajenia. Nie chodzi o to, że lubisz wstawać wcześnie. Chodzi o znajomość sytuacji i oswojenie się z nią.

1. Stan i proces

Be used to oznacza „być przyzwyczajonym do”. Get used to oznacza „przyzwyczaić się” lub „przyzwyczajać się”. Wybierasz między nimi na podstawie tego, czy opisujesz stan, czy zmianę. W I am used to the noise hałas jest już czymś znajomym. W I am getting used to the noise proces oswajania trwa. To nie są dwa warianty tego samego czasu.

2. Dlaczego po to występuje -ing?

W obu konstrukcjach to jest przyimkiem. Może po nim stać rzeczownik, zaimek albo forma czasownika z -ing. Sprawdź: used to this, used to it, used to working alone. Zastąpienie czynności przez it pomaga rozpoznać funkcję przyimka. Nie jest jednak uniwersalnym testem wszystkich angielskich konstrukcji; tutaj po prostu pasuje do omawianego wzorca.

• We are used to sharing a kitchen.Jesteśmy przyzwyczajeni do dzielenia kuchni.
• Are you used to driving on the left?Czy jesteś przyzwyczajony do jazdy lewą stroną?
• He is not used to such long meetings.Nie jest przyzwyczajony do tak długich spotkań.
• You will get used to wearing glasses.Przyzwyczaisz się do noszenia okularów.

Przy dopisywaniu -ing zachowaj poprawną pisownię: live → living, sit → sitting, get → getting. W getting used to getting up pierwsze getting buduje formę Continuous przyzwyczajania, a drugie nazywa czynność wstawania po przyimku. Powtórzenie słowa jest poprawne i wynika z dwóch różnych funkcji.

3. Pytania i przeczenia zależą od pierwszego czasownika

Przy be przestaw am/is/are/was/were przed podmiot: Were they used to the weather? Nie dokładaj did do zwykłego were. Przy get w Past Simple użyj did: Did they get used to the weather? W Continuous operatorem jest be: Are they getting used to the weather? Każde pytanie dotyczy innego spojrzenia na przyzwyczajenie.

• I wasn't used to living alone.Nie byłem przyzwyczajony do mieszkania samemu.
• She didn't get used to the schedule.Nie przyzwyczaiła się do harmonogramu.
• How long did it take you to get used to the journey?Ile czasu zajęło ci przyzwyczajenie się do tej podróży?

Przeczenie be used to opisuje brak przyzwyczajenia. Nie znaczy samo w sobie, że czegoś nie robisz: możesz codziennie pracować w hałasie i nadal nie być do niego przyzwyczajonym. Z kolei I don't like it, but I'm used to it jasno oddziela upodobanie od oswojenia. Unikaj automatycznego tłumaczenia przyzwyczajenia jako „lubić”.

4. Kontrast z dawnym zwyczajem

I used to work at weekends mówi, że kiedyś pracowałem w weekendy. I am used to working at weekends mówi, że jestem do tego przyzwyczajony. Pierwsza konstrukcja nie zawiera be i ma work; druga zawiera am oraz working. Możliwe jest również I was used to working at weekends: przyzwyczajenie istniało w przeszłości. Sam wyraz used nie określa więc czasu całego zdania.

5. Rozszerzenie: czas Perfect i strona bierna

I have got used to the new routine podkreśla, że przyzwyczajanie doprowadziło do obecnego rezultatu. W amerykańskiej angielszczyźnie spotkasz have gotten used to. Forma bierna po przyimku to being + trzecia forma: She is used to being asked difficult questions — Jest przyzwyczajona do tego, że zadaje się jej trudne pytania. Pytania zadaje ktoś inny, nie ona.

Uważaj na inne znaczenie be used to do: This knife is used to cut bread — Ten nóż jest używany do krojenia chleba. To strona bierna czasownika use i określenie celu, a nie przyzwyczajenie noża. Nie poprawiaj mechanicznie każdego is used to cut na cutting. Najpierw odczytaj znaczenie podmiotu i całego zdania.