Zakres opracowania: samodzielna opowieść o Syzyfie w przekazie Jana Parandowskiego, od rządów w Koryncie do kary w podziemiu.
Król korzystający z przychylności bogów
Syzyf rządzi Koryntem i przyczynia się do jego rozwoju. Korzystne położenie miasta oraz związane z handlem dochody sprzyjają dobrobytowi. Król utrzymuje wyjątkowo bliskie stosunki z bogami: bywa na Olimpie, uczestniczy w ucztach i poznaje sprawy niedostępne zwykłym śmiertelnikom.
Nie umie jednak zachować tych wiadomości dla siebie. Chętnie powtarza boskie sekrety. Początkowo bogowie tolerują jego gadulstwo, lecz w końcu ujawniona tajemnica przekracza granicę ich cierpliwości. Zeus postanawia ukarać króla śmiercią. W przyjętym fragmencie nie sprecyzowano, czego dotyczył ten ostatni sekret.
Uwięzienie śmierci
Po Syzyfa przybywa Tanatos, bóg śmierci. Król nie poddaje się wyrokowi: przechytrza go i zamyka w więzieniu. Wydawałoby się, że w ten sposób ocalił samego siebie, jednak skutek obejmuje znacznie większy obszar. Dopóki Tanatos jest uwięziony, ludzie nie umierają, a podziemne królestwo nie otrzymuje nowych zmarłych.
Zakłócenie naturalnego porządku wywołuje interwencję bogów. Hades skarży się Zeusowi, a Ares uwalnia Tanatosa. Od tej chwili śmierć znów może wykonywać swoje zadanie. Pierwszą osobą, którą zabiera po odzyskaniu wolności, jest sam Syzyf.
Pozbawiony pogrzebu z własnego polecenia
Król przygotowuje jednak drugi podstęp. Przed odejściem nakazuje żonie, aby nie grzebała jego zwłok. Później w podziemiu przedstawia ten brak pogrzebu jako krzywdę wyrządzoną mu przez niewierną i zaniedbującą obowiązki małżonkę. Ukrywa przed Hadesem fakt, że to on sam wydał polecenie.
Brak obrzędów pogrzebowych pozostawia duszę w szczególnie trudnym położeniu. Syzyf wykorzystuje ten argument i prosi o możliwość powrotu na ziemię, by ukarać żonę i naprawić zaniedbanie. Otrzymuje zgodę, lecz nie zamierza dotrzymać warunku. Przebiegłość pozwala mu po raz drugi odwlec ostateczne odejście.
Powrót do życia i ponowne pojmanie
Po odzyskaniu życia Syzyf nie wraca do bogów ani nie przypomina o swojej obecności. Żyje cicho, unikając rozgłosu. Dzięki temu przez długi czas korzysta z uzyskanej zwłoki.
Ostatecznie bogowie przypominają sobie o zbiegu. Tanatos przychodzi po niego ponownie i zabiera go do podziemia. Król nie dostaje już kolejnej szansy na wyłudzenie pozwolenia na powrót.
Kamień, który zawsze spada
Syzyf musi toczyć wielki głaz ku szczytowi góry. Kiedy jest bliski ukończenia zadania, kamień wyślizguje się i spada na dół. Skazany schodzi po niego i rozpoczyna pracę od początku. Powtarzalność jest istotą kary: nie chodzi o jedno szczególnie ciężkie podejście, po którym miałby nastąpić odpoczynek i wolność.
Los przebiegłego króla można odczytać jako historię przekraczania granic wyznaczonych człowiekowi i nieskuteczności prób trwałego oszukania śmierci. Związek frazeologiczny „syzyfowa praca” utrwalił przede wszystkim obraz bezowocnego wysiłku. To późniejsze zastosowanie opowieści w języku, nie dodatkowy czyn bohatera.