Szybki wybór działu
Wyszukiwanie zaawansowane
Zadanie 19 (2 pkt) 2015, NF, R
Sole można otrzymać między innymi w reakcjach:
Zadanie 19.1 (1 pkt) Niemetale Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych
Zaprojektuj doświadczenie, które pozwoli otrzymać rozpuszczalne w wodzie sole metodą 1. (probówka I), metodą 2. (probówka II) i metodą 3. (probówka III). Na schemacie doświadczenia wpisz wzory użytych odczynników wybranych spośród:
Ag (s) HCl (aq) Al (s) CaO (s) H2SO4 (rozc.) Cu(OH)2 (s)
Schemat doświadczenia:
Zadanie 19.2 (1 pkt) Niemetale Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych
Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji przebiegającej w probówce III.
Zadanie 39 (3 pkt) 2016, NF, R
Mocznik jest diamidem kwasu węglowego. Ogrzewany z roztworami mocnych kwasów i z zasadami, ulega przemianom zilustrowanym poniższymi równaniami:
CO(NH2)2 + H2O + 2H+ → 2NH+4 + CO2
CO(NH2)2 + 2OH− → CO2−3 + 2NH3
W celu porównania właściwości acetamidu i mocznika przeprowadzono dwa doświadczenia A i B zilustrowane na schemacie.
Zadanie 36 (3 pkt) 2017, NF, R
W trzech probówkach (I, II i III) znajdowały się wodne roztwory:
mocznika (CO(NH2)2), chlorku amonu (NH4Cl) i acetamidu (CH3CONH2)W celu ich identyfikacji przeprowadzono dwie serie doświadczeń.
W pierwszej serii doświadczeń do każdej probówki zanurzono żółty uniwersalny papierek wskaźnikowy. Zmianę barwy wskaźnika zaobserwowano tylko w probówce III.
W drugiej serii doświadczeń do probówek I i II dodano wodny roztwór wodorotlenku sodu i ogrzano zawartości obu naczyń. U wylotu obu probówek wyczuwalny był ten sam charakterystyczny zapach. Następnie do probówek I i II dodano wodny roztwór azotanu(V) baru. Pojawienie się białego osadu zaobserwowano tylko w probówce I.
Zadanie 36.1 (1 pkt) Związki organiczne zawierające azot
Podaj nazwy związków, które zidentyfikowano podczas przeprowadzonych doświadczeń.
Probówka I:
Probówka II:
Probówka III:
Zadanie 36.2 (1 pkt) Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych
Określ odczyn roztworu znajdującego się w probówce III i napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, które potwierdzi wskazany odczyn.
Odczyn roztworu:
Równanie reakcji:
Zadanie 36.3 (1 pkt) Związki organiczne zawierające azot Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych
Napisz wzór substancji, której charakterystyczny zapach był wyczuwalny u wylotu probówek I i II, oraz napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, w wyniku której w probówce I powstał biały osad.
Wzór substancji:
Równanie reakcji:
Zadanie 23 (4 pkt) 2015, NF, R
Manganian(VII) potasu reaguje z kwasem szczawiowym (kwasem etanodiowym HOOC–COOH) w środowisku kwasowym według następującego schematu:
MnO−4 + (COOH)2 + H+ → Mn2+ + CO2 + H2O
Zadanie 23.1 (2 pkt) Reakcje utleniania i redukcji
Napisz w formie jonowej, z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy), równania procesów redukcji i utleniania zachodzących podczas tej przemiany.
Równanie procesu redukcji:
Równanie procesu utleniania:
Zadanie 23.2 (1 pkt) Reakcje utleniania i redukcji
Dobierz i uzupełnij współczynniki stechiometryczne w poniższym schemacie.
...... MnO−4 + ...... (COOH)2 + ...... H+ → ...... Mn2+ + ...... CO2 + ...... H2O
Zadanie 23.3 (1 pkt) Reakcje utleniania i redukcji
Napisz wzory drobin (cząsteczek lub jonów), które w opisanej przemianie pełnią funkcję utleniacza i reduktora.
Utleniacz:
Reduktor:
Zadanie 17 (2 pkt) 2023, NF, R
Czysty tlenek wapnia można otrzymać w laboratorium w wyniku prażenia szczawianu wapnia o wzorze CaC2O4. Podczas ogrzewania szczawian wapnia najpierw rozkłada się na węglan wapnia i tlenek węgla(II) (reakcja 1.). Dalsze ogrzewanie, w wyższej temperaturze, prowadzi do rozkładu węglanu wapnia na tlenek wapnia i tlenek węgla(IV) (reakcja 2.). Tlenek wapnia jest ciałem stałym o temperaturze topnienia równej 2858 K. Energicznie reaguje z wodą, a przemianie tej towarzyszy wydzielanie się znacznej ilości ciepła.
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2010.Zadanie 17.1 (1 pkt) Metale
Napisz równanie reakcji, która zachodzi w pierwszym etapie rozkładu termicznego szczawianu wapnia (reakcja 1.), i równanie reakcji, która zachodzi w drugim etapie tego procesu (reakcja 2.).
Równanie reakcji 1.:
Równanie reakcji 2.:
Zadanie 17.2 (1 pkt) Kinetyka i statyka chemiczna Wiązania chemiczne
Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| 1. | Tlenek wapnia jest związkiem jonowym. | P | F |
| 2. | Entalpia reakcji tlenku wapnia z wodą Δ𝐻 < 0. | P | F |
Zadanie 25 (2 pkt) 2016, NF, R
Woda przyłącza się do alkenów w obecności silnie kwasowego katalizatora H3O+ . Addycja ta przebiega poprzez tworzenie kationów z ładunkiem dodatnim zlokalizowanym na atomie węgla, czyli tzw. karbokationów. Mechanizm tej reakcji dla alkenów o wzorze ogólnym R–CH=CH2 (R – grupa alkilowa) można przedstawić w trzech etapach. Uwaga: w poniższych równaniach etapów reakcji wzór wody przedstawiono jako :OH2, a wzór kwasowego katalizatora zapisano jako H:OH+2 .
Etap I:
Zadanie 25.2 (1 pkt) Hydroksylowe pochodne węglowodorów – alkohole i fenole Węglowodory
Spośród alkoholi o podanych niżej wzorach wybierz te, których nie można (jako produktu głównego) otrzymać podczas hydratacji alkenów prowadzonej w obecności kwasu. Podkreśl wzory wybranych alkoholi i uzasadnij swój wybór.
CH3CH2OH CH3CH(OH)CH3 CH3CH2CH2OH CH3CH2CH(OH)CH3 CH3CH2CH2CH2OHUzasadnienie:
Zadanie 24 (3 pkt) 2016, NF, R
Do określania położenia podwójnego wiązania w cząsteczkach alkenów wykorzystuje się ich utlenianie, np. za pomocą roztworu KMnO4 w środowisku kwasowym i w podwyższonej temperaturze. W tych warunkach dochodzi do rozerwania wiązania podwójnego węgiel – węgiel. W zależności od budowy cząsteczki alkenu mogą powstać kwasy karboksylowe, ketony lub tlenek węgla(IV).
Z ugrupowania
Zadanie 24.1 (2 pkt) Węglowodory
Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) alkenów A i B. Wyjaśnij, dlaczego alken B nie występuje w postaci izomerów geometrycznych cis–trans.
| Wzór alkenu A | Wzór alkenu B |
|---|---|
| | |
Wyjaśnienie:
Zadanie 24.2 (1 pkt) Związki karbonylowe – aldehydy i ketony
Podaj nazwy wszystkich związków organicznych, które powstały w wyniku utleniania alkenów A i B.
Zadanie 21 (2 pkt) 2016, NF, R
W celu zbadania efektu cieplnego reakcji chemicznych przeprowadzono cztery doświadczenia oznaczone numerami I–IV. Mieszano po 100 cm3 wodnych roztworów substancji, wymienionych w odpowiednich wierszach tabeli, o stężeniu molowym 0,2 mol ⋅ dm−3 i o początkowej temperaturze równej 25°C. Następnie zmierzono temperaturę każdej z otrzymanych mieszanin.
| Numer doświadczenia | Substancja rozpuszczona w 1. roztworze | Substancja rozpuszczona w 2. roztworze |
|---|---|---|
| I | chlorek baru | siarczan(VI) sodu |
| II | kwas solny | wodorotlenek potasu |
| III | wodorotlenek baru | kwas siarkowy(VI) |
| IV | kwas azotowy(V) | wodorotlenek sodu |
Zaobserwowano, że w każdym doświadczeniu temperatura uzyskanych mieszanin była wyższa niż temperatura użytych roztworów i że przyrost temperatury ΔT w niektórych doświadczeniach był taki sam.
Zadanie 21.1 (1 pkt) Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych
Napisz w formie jonowej równanie reakcji ilustrujące przemiany, które dokonały się podczas doświadczenia oznaczonego numerem III.
Zadanie 21.2 (1 pkt) Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych Kinetyka i statyka chemiczna
Napisz numery wszystkich doświadczeń, w których zaobserwowany wzrost temperatury ΔT był jednakowy.
Zadanie 33 (2 pkt) 2015, NF, R
Moc kwasów można porównać na podstawie analizy ich stałych dysocjacji albo metodą doświadczalną. Stała dysocjacji kwasu pirogronowego jest równa Ka = 4,1·10−3 w t = 25°C.
Na podstawie: J. Sawicka i inni, Tablice chemiczne, Gdańsk 2004.Porównaj wartości stałych dysocjacji kwasu pirogronowego i kwasu etanowego, a następnie zaprojektuj doświadczenie, w którym zajdzie reakcja potwierdzająca, że jeden z nich jest mocniejszy.
Zadanie 33.1 (1 pkt) Kwasy karboksylowe Kinetyka i statyka chemiczna
Uzupełnij poniższy schemat doświadczenia, wpisując wzory użytych odczynników wybranych spośród:
Schemat doświadczenia:
Zadanie 33.2 (1 pkt) Kwasy karboksylowe Kinetyka i statyka chemiczna
Opisz zmiany, które potwierdzają, że wybrany kwas jest mocniejszy od drugiego.
Zadanie 28 (3 pkt) 2018, NF, R
Chlorowcopochodne alkanów reagują z metalicznym litem, w wyniku czego tworzą związki litoorganiczne (których wzór w uproszczeniu można zapisać jako RLi). Reakcja przebiega zgodnie ze schematem:
RX +2Li → RLi + LiX
Związki litoorganiczne gwałtownie reagują z wodą z wydzieleniem wolnego węglowodoru. Roztwór po takiej reakcji ma odczyn zasadowy. W reakcjach związków litoorganicznych z jodkiem miedzi(I) powstaje związek miedziolitoorganiczny R2CuLi zgodnie z poniższym schematem:
2RLi + CuI → R2CuLi + LiI
Związek R2CuLi jest zwany odczynnikiem Gilmana. Ten odczynnik może reagować z inną chlorowcopochodną, w wyniku czego tworzy odpowiedni węglowodór (R–R'), co zilustrowano schematem:
R2CuLi + R'X → R–R' + LiX + RCu
Na podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2000.
Zadanie 28.1 (2 pkt) Węglowodory
Napisz:
Zadanie 28.2 (1 pkt) Węglowodory
Przeprowadzono reakcję, podczas której na drugorzędową chloropochodną alkanu podziałano odczynnikiem Gilmana. Wśród produktów reakcji obecny był 2-metylopropan.
Napisz w formie cząsteczkowej równanie opisanej reakcji. Chloropochodną alkanu oraz 2-metylopropan przedstaw za pomocą wzorów półstrukturalnych (grupowych).